SÖZLERİ ŞEYH GÂLİB’E, BESTELERİ HACI ÂRİF BEY VE SADEDDİN KAYNAK’A AİT OLAN ŞARKI FORMUNDA İKİ ESERİN KARŞILAŞTIRMALI MÜZİKAL ANALİZİ
COMPARATIVE MUSICAL ANALYSIS OF TWO WORKS IN THE SONG FORM BELONGING TO COMPOSITIONS HACI ÂRIF BEY AND SAADETTIN KAYNAK, LYRICS ŞEYH GÂLIB

Author : Özgür Sadık KARATAŞ -- Semih OKCU
Number of pages : 241-265

Abstract

Cumhuriyet dönemi öncesi ve sonrası olmak üzere Klasik Türk Mûsikîsi Din dışı Formlarından en yaygın şekilde kullanılmış olan Şarkı formunda bestelenmiş, sözleri aynı ancak bestekârları farklı kişilere ait ve aynı zamanda makamları da farklı iki eserin müzikal özelliklerinin analiz edildiği bu çalışmada, öncelikle Şeyh Gâlib Dede, Hacı Arif Bey ve Saadettin Kaynak’ın Hayatı ve eserlerine değinilerek Türk Mûsikîsinde Formlar, Usûller, Arûz vezni ve Klasik Türk mûsikîsiyle ilişkisi hakkında genelden özele doğru olacak şekilde bilgiler verilmiştir. Söz konusu çalışmada, sözleri Şeyh Gâlib Dedeye, bestesi Hacı Arif Bey’e ait Kürdî’li Hicazkâr makamında “Geçti zahm-i tir’i hicrin” adlı eserle beraber yine sözleri Şeyh Galip’e ait, bestesi ise Sadettin Kaynak’a ait olan Isfahan makamında “Fariğ olmam eylesen yüz bin cefa” adlı eserler örneklem durumundadır. Çalışmada, söz konusu eserlerin güfte, form, makam ve usul analizleri yapılarak ne gibi benzerlikleri ve farklılıkları olduğu ele alınmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde Şeyh Gâlib Dede’nin adı geçen şiirlerinin aynı vezinle yazılmış ve aynı form yapısına sahip olduğu görülmektedir. Hacı Arif Bey, Klasik geleneği sürdüren ve aynı zamanda şarkı formunun mucidi sayılan Cumhuriyet dönemi öncesi 18. yüzyıl bestekârımızdır. Hafız Sadettin Kaynak ise Cumhuriyet dönemi bestekârlarından ve aynı Klasik geleneği koruyan bestekârlar arasında gösterilmektedir. İncelediğimiz eserlerde iki bestekârımızda usûl değişikliğine giderek Şarkı Formunun klâsik geleneğe ait formatını kullanarak kolaya kaçmayarak Klasik geleneğe bağlılıklarını görmekteyiz. Tüm bu sonuçlar akabinde çalışmamızın, hem Klâsik tavır hem de sanatsal eserlerin devamı açısından bizlere ışık tutacağı ve yeni eserler oluşmasına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Keywords

Şeyh Gâlib, Hacı Arif Bey, Sâdeddin Kaynak, Şarkı Formu, Kürdî’li-Hicazkâr Makamı, Isfahân Makamı, Makam, Güfte, Arûz

Read: 839

Download: 246