YÖRE ÖZELLİKLERİ İLE IĞDIR HALI YASTIKLARI
IĞDIR CARPET PILLOWS WITH REGIONAL PROPERTIES

Author : Yusuf ÇETİN -- Rabiye KARTA
Number of pages : 293-310

Abstract

Geleneksel el dokumaları konusunda oldukça zengin olan Iğdır yöresinin en yaygın dokumalarından birisini halı yastıklar oluşturur. Iğdır yöresi halı yastıklarında kullanılan her renk ve motifin bir dili, bir anlamı vardır. Bu halı yastıklar bir yandan renkleri ve motifleri ile zengin bir bezeme repertuarını gözler önüne sererken diğer yandan işlenen motifler yüzyıllarca sözsüz iletişimin aracı olarak kullanılmıştır. Bitki, hayvan veya çeşitli nesnelerin stilstilizasyonu sonucu oluşturulan bu motifler nesillerden nesillere aktarılarak günümüze kadar gelmiştir. Ancak geçmişte yörede görülen geleneksel yaşam biçiminin değişmesi, ev mefruşatının modern çağa uygun olarak düzenlenmesi halı yastık dokumalarının azalmasına neden olmuştur. Yörede artık çok fazla dokunmayan bu geleneksel el sanatı ürünlerinden çok az örnek günümüze ulaşabilmiştir. Bir geçiş bölgesinde bulunduğu için Azerbaycan, İran ve Anadolu etkilerini taşıyan Iğdır halı yastıkları kompozisyon özellikleri ve motif zenginlikleri ile dikkat çekmektedir. Halı yastıklarında kullanılan yünler geçmişte kök boya ile boyanırken son dönem örneklerinde kimyasal boyalar da kullanılmış, ayrıca yünün doğal renklerinden de büyük ölçüde yararlanılmıştır. Yöre dokumalarının genel özelliği olarak oldukça kaba bir dokumaya sahip olan Iğdır halı yastıklarında dokuma tekniği olarak “Türk Düğümü“ de denilen çift argaca düğümleme tekniği kullanılmıştır. Teknolojik gelişmelere karşısında gün geçtikçe üretimi azalan ve geçmişten kalan örneklerin de gittikçe erozyona uğradığı bu değerli ata yadigârı el sanatı ürünlerinin bir an önce korunarak gelecek nesillere ulaştırılması sağlanmalıdır.

Keywords

Iğdır, Halı Yastık, Motif, El Dokumaları

Read: 851

Download: 266