IMHALLEMÎ LEHÇESİNDE KULLANILAN ATASÖZÜ VE DEYİMLERİN SİİRT ARAPÇASINDA KULLANILAN ATASÖZÜ VE DEYİMLERLE MUKAYESESİ
THE PROVERBS AND IDIOMS THAT USED IN ARABIC IMHALLAMI DIALECT AND THEIR COMPARISON WITH PROVERBS AND IDIOMS THAT USED IN ARABIC DIALECT OF SİİRT

Author : Yaşar ACAT
Number of pages : 245-254

Abstract

Atasözleri ecdadımızdan bize kalan, belli bir yargı bildiren, öğüt veren ve söyleyeni belli olmayan sözlerdir. Atasözleri ve deyimler dil ve kültürün önemli öğeleri arasındadır. Her toplumun kendine özgü atasözleri ve deyimleri vardır. Bunlar o toplumun yaşam tarzı, dili, kültürü, ahlâk ve örf ve adetleri konusunda ipuçları verir. Anadolu coğrafyası, tarihin başlangıcından bu yana onlarca dilin konuşulduğu ve yaşatıldığı bir yer olmuştur. Bilinmeyen şu ki; bu topraklar bir çok arkaik dil ve lehçenin de, saklanma alanı olmuştur. Hiç şüphesiz bu kültürel mirasın önemli bir kısmı da Anadolu’da konuşulan Arapça lehçeler oluşturmaktadır. Lehçe ve şive farklılıklarıyla Anadolu Arapçası üzerine yapılan çalışmalar ülkemizde yakın bir tarihte başlamıştır. Bu bağlamda Midyat ve çevresinde konuşulan ve Arapçanın çok köklü bir lehçesi olarak düşünülen Mhallemi lehçesi ile Siirt ve çevresinde konuşulan Arapça lehçesi arasında benzer ver farklı birçok husus bulunduğu aşikâr bir durumdur. el-Cezîre bölgesinin birbirine yakın iki farklı yerinde yaşayan Mhallemiler ile Siirt Araplarının günümüze kadar taşıdıkları atasözü ve deyimler, Anadolu Arapçasının iki diyalekti arasındaki yakınlık derecesini anlama konusunda önemli bilgiler sunmaktadır. Bu tebliğimizde, Midyat ve çevresinde hala canlı bir şekilde kullanılan atasözü ve deyimlerin Siirt ve çevresinde kullanılan atasözü ve deyimlerle mukayesesini yapacak, benzer ve farklı özellikleri ortaya koymaya çalışacağız.

Keywords

Mhallemi, Siirt, Atasözü, Mardin, Arapça, Lehçe

Read: 1,237

Download: 357