BAZI İL VE İLÇELERDE HALKEVİ BÜNYESİNDE MUHTELİF DİL BAYRAMI KUTLAMALARI
VARIOUS LANGUAGE FEAST CELEBRATIONS IN COMMUNITY HOUSES IN SOME PROVINCES AND DISTRICTS

Author : Yaşar ÖZÜÇETİN -- Bülent KARA - Mahmut BOLAT
Number of pages : 251-275

Abstract

Bir millî gün ve haftanın kutlanması, millî hafızanın canlı kalması ve gelecek perspektifi noktasında oldukça önemlidir. 26 Eylül Dil Bayramı da ülkede kutlanan bu tür etkinliklerden biridir. 1 Kasım 1928’de harf inkılâbı ile alfabe değiştirilmiş, Gazi Mustafa Kemal Paşa, 12 Temmuz 1932’de Türk dilinin özünü ortaya çıkarmak ve onu dünya dilleri arasında kendine yaraşır bir yere ulaştıracak Türk Dil Kurumu (Türk Dili Tetkik Cemiyeti)’nun tesisine ön ayak olmuştur. 26 Eylül 1932 yılında da ilk Türk Dil Kurultayı toplanmış, kurultaya, ülke dışından da dil bilimciler katılmış ve ilgi büyük olmuştur. Halit Fahri (Ozansoy), kurultayın bitimine doğru bir dilekçe vermiş, dilekçede 26 Eylül’ün “Dil Bayramı” olarak kutlanması önerilmiş, bu öneri uygun görülerek 26 Eylül, ülkede dil bayramı olarak kabul edilmiş ve kutlanmaya başlanmıştır. Dil bayramı, kutlama ve anma merasimleri ile halkevleri tarafından hayata geçirilmiştir. Halkın, dil ile ilgili bilincini geliştirmek için halkevlerinde konferanslar verilmiş ve radyo ile dil kurultayları halka dinletilmiş, Türk dilinin öneminin belirtildiği çeşitli halk şiirleri okunmuş ve yerli türküler saz ortaklığı ile söylenmiştir. Bu incelemenin amacı, halkevi bağlamında ülkenin muhtelif yerleşim birimlerinde tesadüf edilen belli başlı il ve ilçelerde kutlanan dil bayramını tahlil edip, dil bayramının halkın millî bilincini canlı tutması ve kendi öz dilini sahiplenmesi bağlamında oldukça önemli bir işleve sahip olduğunu ortaya koymak olmuştur. Muhtelif il ve ilçelerde kutlama ve etkinlik programlarının Başbakanlık Cumhuriyet Arşivinde bulunan belgeleri tespit edilerek çalışma, söz konusu bu belgelere dayalı olarak hazırlanmıştır.

Keywords

Halkevi, Dil Bayramı, Gazi Mustafa Kemal Paşa, Türk Dil Kurumu, İlk Türk Dil Kurultayı

Read: 751

Download: 254