ORTAÇAĞ’DA MOĞOLLARDA ASTRONOMİ VE MOĞOL ASTRONOMİSİNİN TÜRKİYE SELÇUKLU ASTRONOMİSİNE ETKİSİ
THE INFLUENCE OF MONGOLIAN ASTRONOMY AND MONGOLIAN ASTRONOMY ON TURKEY'S SELJUK ASTRONOMY IN MEDIEVAL AGE

Author : Seyfettin KAYA
Number of pages : 389-397

Abstract

Astronomi bilimi İlkçağlardan beri insanoğlunun dikkatini çekmektedir. İnsanlar yaşamlarını bir düzen içinde kurmak ve günlük yaşamlarını sürdürmek için astronomi bilimine ilgi duymuşlardır. Doğal olarak bu durum İlkçağ uygarlıklarından başlayarak Ortaçağ uygarlıklarına kadar astronomi bilimine olan ilginin artarak ve katlanarak devam etmesine ortam hazırlamıştır. Temelde İlkçağ ve Ortaçağ astronomisi, Batlamyus’un Yer merkezli (Jeosantrik) astronomisinin etkisi ile gelişmiştir. Batlamyus’un çalışmaları ile matematiksel kuramlar üzerine kurulan Yer merkezli (Jeosantrik) evren modeli Kopernik dönemine kadar astronomi alanında doğru bir tez olarak varlığını sürdürmüştür. Ancak bu kuramda bir takım eksiklikler vardı. Bu eksikliklere önce Mısır, sonra Endülüs’ten itirazlar yükselmiştir. Bu noktada devreye giren ve Moğollar Dönemi’nde faaliyet gösteren Nasîrüddîn Tûsî ve Merâga Matematik-Astronomi Okulu yaptığı çalışmalar ile alternatif bir gezegen modeli geliştirmişlerdir. Özellikle Nasîrüddîn Tûsî ve Merâga Matematik-Astronomi Okulu’nun yaptığı çalışmalar Kopernik tarafından ileri sürülen günümüz astronomi anlayışına giden yolda önemli bir basamak olmuştur. Ayrıca Moğol astronomisi Türkiye Selçuklu astronomisinin gelişmesine de önemli derecede katkısı olmuştur. Gerek Merâga Matematik-Astronomi Okulu’nda eğitim gören bilginlerin Anadolu’ya gelmesi gerekse bu okulda okutulan bazı kitapların Anadolu’ya aktarılması Moğol astronomisinin Türkiye Selçuklu astronomisini etkilemesine ortam hazırlamıştır.

Keywords

Astronomi, Moğollar, Türkiye Selçukluları, Merâga, Nasîrüddîn Tûsî

Read: 757

Download: 240