SÖZLÜKBİLİMİN KULLANICI ODAKLI ALANI OLARAK ÖĞRENİCİ SÖZLÜKBİLİMİ
LEARNER’S LEXICOGRAPHY AS A USER-CENTERED FIELD OF LEXICOGRAPHY

Author : Anna GOLYNSKAIA
Number of pages : 189-206

Abstract

Öğrenici sözlükbilimi, yabancı bir dili orta veya ileri seviyede öğrenenlere yönelik hazırlanan sözlükleri kapsamaktadır. Öğrenici sözlüklerinin en önemli özelliği, öğrenicilerin ihtiyaçları, psikolojik özellikleri, yaşları ve öğrenim aşamalarına göre bilgiler içermesidir. Türkçenin ilk sözlüğü kabul edilen “Divânü Lugât'it-Türk” de eğitsel bir amaç güdülerek hazırlanmış, Araplara Türkçe öğretmek için yazılmıştır. Ne var ki çağdaş sözlükbilimin diğer dalları arasında ayrı bir yeri ve önemi olan öğrenici sözlükbilimi, incelemeye değer birçok yönüyle Türkiye’de hâlâ bakir bir alan olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye’de henüz bilimsel literatürde yer bulamayan öğrenici sözlükbilimine dikkat çekmek ve bu alana ait kuramları ortaya koymaktır. Araştırmamızda öğrenici sözlükbiliminin tarihî geçmişinden bahsedilmiş ve bu alana ait temel kavram ve ilkeler ortaya konmuştur. 20. yüzyılın ilk yarısında Edward L. Thorndike, Harold Palmer, Michael West ve A.S. Hornby adlı dil bilimci ve eğitimcilerin çalışmaları sayesinde ortaya çıkan öğrenici sözlükleri, birçok evreden geçerek bugünkü halini almıştır. Çalışmamızda öğrenici sözlükbilimi, pedagojik sözlükbilimin bir alt kümesi olarak ele alınmaktadır. Öğrenici sözlükleri, insan merkezli olup öğrenicilere bir yabancı dili benimsemeleri ve onu etkili kullanmaları konusunda destek vermektedir. Öğrenici sözlükleri, başlıca özelliklerine göre tek dilli, iki dilli ve ikidillileştirilmiş olmak üzere üç gruba ayrılabilmektedir. Araştırmamızda yukarıda adı geçen sözlüklerin güçlü ve zayıf tarafları incelenerek yabancı dil öğrenim/öğretim süreci üzerindeki etkileri tartışılmıştır.

Keywords

Öğrenici Sözlükbilimi, Öğrenici Sözlüğü, Tek Dilli Sözlük, İki Dilli Sözlük, İkidillileştirilmiş Sözlük, Öğrenici İhtiyaçları

Read: 1,242

Download: 449