TİYATRO (SAHNE) PERFORMANSINI KİTABA ÇAĞIRAN SANAT: İLLÜSTRASYON
ILLUSTRATION: AN ART INVITING THE THEATRE (SCENE) PERFORMANCE TO THE BOOKS

Author : Tülay KAYABEKİR
Number of pages : 191-208

Abstract

Tiyatronun yokluğundan doğan boşluk illüstrasyonun sahne performansını kitaba çağırmasıyla, iki farklı ve uyumlu medyayı yani kitap ve sahneyi bir araya getirmiştir. Olayların ve anların yeniden canlandırılması, tarihsel belge olma özelliği gibi amaçlarla izleyiciyi olayın bir parçası haline getiren tiyatro illüstrasyonları, oyun ve sahne arasındaki geleneksel ilişkiyi kesmesine yönelik yaygın endişeye rağmen, tiyatronun geleneklerine dayanan bir ortamı pekiştirmek için türünün önemli örneklerini vermiştir. Bu illüstrasyonlar, izleyicinin dünyasına, çağına ve algısına geçici olmayan örnekler sunmakla kalmamış, başlı başına sanat eserine dönüşmüştür. Zamanın içinden zamanın anlayışı ve gelenekleriyle günümüze gelen bu örnekler hem tiyatronun toplumsal yaşantıda varoluş nedenini hem de illüstrasyonun kitapta varoluş nedeninin bir araya gelişinin tesadüfi olmadığını gösterir niteliktedir. Çünkü performans illüstrasyonları, şimdiyi temsil etmek yerine tiyatro performansını başka bir evrende yeniden sunmayı hedefleyerek tiyatral olayı kalıcı bir noktaya taşır. Bu sayede oyunun kurmaca yapısı saklanabilir, kaydedilebilir ve belgelenebilir bir boyut kazanır. İllüstrasyon bu görsel gücü nedeniyle izleyiciyi olayın bir parçası haline getirerek başka bir evrende yolculuğuna devam etme olanağı sağlamıştır. Bu araştırmada illüstrasyonun tiyatro sahnesi ile buluşmasına neden olan süreç, performans-illüstrasyon arasındaki ilişkinin gelişimine zemin hazırlayan nedenlerle birlikte başlangıcından günümüze kadar tarihsel bir dizgede incelenmiştir. Ayrıca bu çalışmada sahne performansını kitaba çağrılan sanat olarak tanımlanan illüstrasyonun, kültürlerle buluşması ve her kültürde sınırsız anlatım olanaklarıyla eşsiz esrelere dönüşüm serüveni örneklerle birlikte ele alınmıştır.

Keywords

Tiyatro, Performans, Seyirci, Kitap, İllüstrasyon

Read: 1,259

Download: 467