ÇANKIRI MERKEZ İLÇE GELENEKSEL KONUTLARININ MİMARİ BEZEMELERİ
ARCHITECTURAL DECORATIONS OF ÇANKIRI CENTRAL DISTRICT TRADITIONAL HOUSES

Author : Uğur DEMİRBAĞ -- Nur URFALIOĞLU
Number of pages : 269-287

Abstract

Çankırı tarihi kent dokusunun önemli bir bölümünü evler oluşturur. Çankırı kalesinin güney ve batı yamaçlarında yoğunlaşan yapılar bazı yöresel farklılıklar dışında geleneksel Türk evi özelliklerini taşırlar. Genel bir sınıflandırmayla Çankırı, ahşap çatkı arası kerpiç dolgulu, çıkma destekleri düz, kapalı sofalı ev tipleri ile Kuzey Anadolu kuşağında izlenen sivil mimarlık örneklerini bünyesinde barındırır. Şehrin eski iskân alanında evlerin esas cepheleri arazi yapısına uygun olarak güneye bakmaktadır. Kuzey yüzleri kapalıdır. Esas cephelerin güneşten ve yamaç manzarasından faydalanması açık sofalı evlerin inşasına olanak vermiştir. Evlerin en eski örnekleri açık sofalı plan tipindedir. Yapılar genellikle jips taşından örülmüş ahşap çatkı arası kerpiç dolgu ile inşa edilmiştir. Ahşap malzeme yapılarda kapı, pencere, tavan, döşeme, yüklük, gusülhane, pervaz ve çatı saçaklarında işlenmeden kullanılırken, kimi yapılarda ise yapıların tavanlarında, merdiven korkuluklarında, kapılarında, çıkma pervazlarında, şerbetlik ve dolaplarında çeşitli süslemeler yapılarak kullanılmıştır. Konutlarda genellikle geometrik ve bitkisel bezemeler kullanılmıştır. Süslemelerde genellikle geometrik olarak kare, dikdörtgen, baklava dilimli şekilde motifler kullanılırken bitkisel bezeme olarak ise yaprak ve papatya motifleri kullanılmıştır. Bu süslemeler iç mekan tavanda, kapılarda ve raflarda karşımıza çıkmaktadır. Bunun dışında çıtakâri ve kündekâri tekniğinde yapılmış süslemeler de bulunmaktadır. Bezeme konutların cephelerinde daha az rastlanmaktadır. Süsleme cephelerde özellikle kapı yüzeylerinde ve alınlıklarında görülmektedir. Bunun yanı sıra üst katı taşıyan ahşap konsollarda karşımıza çıkmaktadır.

Keywords

Çankırı, Konut, Mimari, Süsleme, Teknik

Read: 682

Download: 212