BEŞİK SANATI VE KAHRAMANMARAŞ’LI AHŞAP BEŞİK USTASI FATİH AKKÖK

Author:

Number of pages: 533-571
Year-Number: 2018- 71

Abstract

Bu bilimsel araştırma yazısının konusu, Kahramanmaraş el sanatları içinde yer alan beşik sanatıdır. Beşik, tarih boyunca Orta Asya ve Avrupa bölgelerinde kullanılmıştır. Hem İslam dünyasında hem de Selçuklu ve Osmanlılar döneminde kullanımına devam edilmiştir. Anadolu’da yaygın bir kullanım alanı olan beşik, günümüzde Kahramanmaraş’ta ahşap oyma sanatı ürünleri içerisinde de değerlendirilmektedir. El sanatları bir milletin kültürünün sembolüdür. Türk kültürünü simgeleyen unsurlardan biri olan el sanatları adı altında oluşturulan ürünler, geleneklerin, göreneklerin ve yaşam tarzının kuşaktan kuşağa geliştirilerek aktarılmasında önemli bir rol üstlenmektedirler. Zengin bir kültüre sahip olan Türklerde beşik, ahşap el sanatları ürünlerinden birisidir. Anne açısından en güvenilir yerlerden birisidir; bebek açısından da rahat bir dinlenme yeridir. Ayrıca taşınabilir ve kullanışlı olması açısından önemlidir. 4 Mayıs 2018 tarihinde ahşap oyma ustası Fatih Akkök’ün Kahramanmaraş sanayi mahallesinde yer alan atölyesine konuk olunmuş; çalışma ile ilgili kişisel olarak görüşülmüş, beşik yapımı ile ilgili ayrıntılı bilgiler elde edilmiştir. Bu çalışmada beşiğin tanımı ile öneminden bahsedilecek, beşik tarihi, yapımında kullanılan malzemeler, araç gereçler, yapım aşamaları, süsleme ve kompozisyon özelliklerinden bahsedilecek, bilim dünyasına tanıtılmaya çalışılacaktır. Geçmişi binlerce yıllara dayanan, geleneksel el sanatlarımızın en güzellerinden biri olan beşik yapma sanatını devam ettiren usta sayısı ne yazık ki çok azdır. Bunun en önemli sebebi usta-çırak ilişkisi ile sürdürülen bu el sanatı alanında mesleği sürdürebilecek çırağın bulunamamasıdır. Yok olmaya yüz tutan sanatın geliştirilerek yaşatılması gerektiğne inanıyorum.

Keywords

Abstract

The subject of this scientific research article is the cradle art in Kahramanmaraş handicrafts. Cradle has been used throughout history in Central Asia and Europe. It continued to be used both in the Islamic world and in the Seljuk and Ottoman periods. Cradle, which is a common usage area in Anatolia, is also used today in wooden carving art products in Kahramanmaras. Crafts are symbols of a nation's culture. Handicrafts, one of the elements that symbolizes Turkish culture, play an important role in the development and transfer of traditions, traditions and lifestyles from generation to generation. With a rich culture, the Turkish cradle is one of the wood handicraft products. It is one of the most reliable places for the Mother; it is also a comfortable resting place for the baby. It is also important in terms of being portable and usable. On 4 May 2018, Fatih Akkök, the wood carving Master, was invited to the workshop in Kahramanmaraş industrial zone; the work was discussed personally and detailed information was obtained on the construction of a crib. In this study, the importance of cradle with the definition of cradle, cradle history, materials used in construction, tools, construction stages, decoration and composition features will be discussed, the science world will be tried to be introduced. Unfortunately, the number of masters who continue the art of making a cradle, which is one of the most beautiful of our traditional handicrafts, is very few, dating back thousands of years. The most important reason for this is the inability to find the apprentice who can continue the profession in the field of handcrafts maintained by the master-apprentice relationship. I believe that the art that has to be destroyed must be developed and maintained.

Keywords