HACI AHMED İZZET PAŞA VE DİVANÇESİ

Author:

Number of pages: 233-269
Year-Number: 2018- 72

Abstract

Hacı Ahmed İzzet Paşa, Haşim Paşa’nın oğludur. Erzincan’da 1213/1798-1799 tarihinde doğmuştur. Birçok devlet görevinde bulunan paşa, mirliva ve feriklik rütbelerine ulaşmıştır. Vezirlik rütbe-i alisine ulaşan paşa, çeşitli valilik görevlerinde de bulunmuştur. Bu devlet görevlerinin yanı sıra şairlikle de uğraşarak şiir yazmıştır. Hacı Ahmed İzzet Paşa; iyi bir mütefekkir ve şairdir. Klasik Türk şiirinin kuram ve uygulamalarına yönelik bilgisi ileri seviyede olan paşa, iyi de bir aruz mütehassısıdır. Şiirlerinde aruzu, ustalıkla kullanan İzzet Paşa, yazdığı gazel, kaside, nat, tahmis, nazm, kıta, tarih, beyt vs. şiirleriyle hem klasik Türk şiirinin genel çerçevesini ve hem de dini-tarihi olaylara duyarlılığını göstermiştir. Şiirlerinde İzzet mahlasını kullanan paşa, divançesine bir mirac-name ile başlamıştır. Nat-ı şeriflerle süren eser, gazeller, tahmisler, kasideler, terciibentler, kıtalar, nazmlar, tarihler ve beytlerle sonlanır. Hacı Ahmed İzzet Paşa, şiirlerinde hakim tarz olarak methiyeyi tercih etmiştir. Az sayıda hicviye söyleyen şair, methiyelerinde memduhunu övgüde aşırılığa giderek över. Memduhları arasında Reşid Paşa ve Sultan II. Abdulhamid Han ile sair saray paşaları vardır. Onların yaptığı devlet hizmetlerine ve şahıslarının insaniyetliliğine değinen paşa, oluşturduğu divançesiyle klasik Türk şiirine olan yetkinliğini insan-şiir perspektifi üzerinden ispat eder. Bu makale ile Hacı Ahmed İzzet Paşa’nın biyografisi verilip tanıtımı yapılırken; inceleme ile birlikte divançesi transkripsiyon edilerek literatüre kazandırıldı. Bu eksende; Hacı Ahmed İzzet Paşa ve şiirleri belirginleştirilmiş oldu.

Keywords

Abstract

Hacı Ahmed İzzet Pasha was the son of Haşim Pasha. He was born in Erzincan in 1213/1798-1799. Pasha, who are in many state posts, reached the ranks of Mirliva and Ferik. Pasha, who reached the rank of vezir, also served in various governorship positions. In addition to his government duties, he also wrote poems in poetry. Hacı Ahmed İzzet Pasha; is a good thinker and poet. Pasha, who has an advanced level of knowledge about the theories and practices of classical Turkish poetry, is also a good expert. Aruz in his poems, using expertly Izzet Pasha, wrote ghazals, kaside, nat, prediction, nazm, continent, history, beyt etc. poetry with both the general framework of classical Turkish poetry as well as religious-historical events showed sensitivity. In his poems, the pasha, who uses the İzzet pseudonym, started his divan with a mirac-name. The work, which continues with the nat-i şerif, ends with ghazels, guts, kassas, tercibents, continents, verses, dates and circles. Hacı Ahmed İzzet Pasha preferred the eulogy as a dominant style in his poems. The poet, who sings a small number of satiricals, praises his memduh in praise by going beyond extremism. Reşid Pasha and Sultan II. Abdulhamid Han and other palace pashas are. Referring to the state services and the humanity of their people, the pasha proves his competence with classical Turkish poetry through the human-poetry perspective. In this article, the biography of Hacı Ahmed İzzet Pasha was presented and promoted; The literature was transcribed and translated into literature. On this axis; Hacı Ahmed İzzet Pasha and his poems became evident.

Keywords