HACI AHMED İZZET PAŞA VE DİVANÇESİ
HACI AHMED IZZET PASHA AND DIWAN

Author : Timuçin AYKANAT
Number of pages : 233-269

Abstract

Hacı Ahmed İzzet Paşa, Haşim Paşa’nın oğludur. Erzincan’da 1213/1798-1799 tarihinde doğmuştur. Birçok devlet görevinde bulunan paşa, mirliva ve feriklik rütbelerine ulaşmıştır. Vezirlik rütbe-i alisine ulaşan paşa, çeşitli valilik görevlerinde de bulunmuştur. Bu devlet görevlerinin yanı sıra şairlikle de uğraşarak şiir yazmıştır. Hacı Ahmed İzzet Paşa; iyi bir mütefekkir ve şairdir. Klasik Türk şiirinin kuram ve uygulamalarına yönelik bilgisi ileri seviyede olan paşa, iyi de bir aruz mütehassısıdır. Şiirlerinde aruzu, ustalıkla kullanan İzzet Paşa, yazdığı gazel, kaside, nat, tahmis, nazm, kıta, tarih, beyt vs. şiirleriyle hem klasik Türk şiirinin genel çerçevesini ve hem de dini-tarihi olaylara duyarlılığını göstermiştir. Şiirlerinde İzzet mahlasını kullanan paşa, divançesine bir mirac-name ile başlamıştır. Nat-ı şeriflerle süren eser, gazeller, tahmisler, kasideler, terciibentler, kıtalar, nazmlar, tarihler ve beytlerle sonlanır. Hacı Ahmed İzzet Paşa, şiirlerinde hakim tarz olarak methiyeyi tercih etmiştir. Az sayıda hicviye söyleyen şair, methiyelerinde memduhunu övgüde aşırılığa giderek över. Memduhları arasında Reşid Paşa ve Sultan II. Abdulhamid Han ile sair saray paşaları vardır. Onların yaptığı devlet hizmetlerine ve şahıslarının insaniyetliliğine değinen paşa, oluşturduğu divançesiyle klasik Türk şiirine olan yetkinliğini insan-şiir perspektifi üzerinden ispat eder. Bu makale ile Hacı Ahmed İzzet Paşa’nın biyografisi verilip tanıtımı yapılırken; inceleme ile birlikte divançesi transkripsiyon edilerek literatüre kazandırıldı. Bu eksende; Hacı Ahmed İzzet Paşa ve şiirleri belirginleştirilmiş oldu.

Keywords

Hacı Ahmed İzzet Paşa, İzzet, Klasik Türk Şiiri, İnsan-Şiir, Transkripsiyon

Read: 1,371

Download: 419