ARSUZ AĞZI SES BİLGİSİ ÜZERİNE

Author:

Number of pages: 197-214
Year-Number: 2018- 72

Abstract

Türkiye Türkçesi ağızlarıyla ilgili çalışmalar son yıllarda artış göstermiştir. Bugüne kadar az incelenmiş ya da ele alınmamış bölge ağızları üzerine yapılan çalışmalar daha fazla incelenmeye çalışılmıştır. Anadolu’da var olan ağızlar bu bölgelere yerleşim anından itibaren yazı dilinin etkisi olmadan sadece söyleyişe bağlı olarak gelişim göstermişlerdir. Bu gelişim ses ve şekil bilgisinde kendini göstermektedir. Türkçenin ilk dönemlerinden şu ana kadar ünlü seslerin kullanım biçimi çok farklı şekillerde olmuştur. Aynı farklılık Arsuz ağzında da kendini göstermektedir. İlçe ağzındaki sesleri karşılamak için alışılmışın dışında À, ?, a, a°, ?, e, e°, í, ì, í, iˆ, ï, ?, o?, ÿ, u, u, o, üˆ, u, Ç, à ú, ğ´, `ğ, x, K, K?, l ?, ?, P, s, T, ?ˆ, r?, ?, ? gibi seslerin kullanıldığı görülmektedir. Bu makalede yörenin ses bilgisini belirleyen temel özellikler ele alınmıştır. Ses değişmelerinden dolayı gramer yapılarında oluşan değişikliklerle beraber, Arsuz ağız yapısını yazı dilinden ayıran özellikler ortaya konmaya çalışılmıştır. Türkiye Türkçesi ses bilgisinde bulunan tüm konular Arsuz ağzında incelenmiş olup nasıl bir değişim geçirdiği tüm ayrıntılarıyla örneklendirilmiştir. Türk dili tarihi açısından büyük önem taşıyan ağızların gün geçtikçe kaybolmasından dolayı, ses özelliklerini tespit etmek güçleşmektedir. Arsuz ağzını biçimlendiren ünlü seslerin kullanımı ile ilgili temel özellikler ele alınarak örnekleriyle beraber değerlendirilmesinin, ağız araştırmalarına katkı sağlayacağı düşünülmektedir.

Keywords

Abstract

Studies on Turkish dialects of Turkey have increased in recent years. Studies that have been conducted to investigate less or not studied regional dialects so far have been studied. The dialects that exist in Anatolia have improved only in terms of expression without the influence of the written language since settlement to these regions. This improvement shows itself in phonetics and morphology. From the earliest periods of Turkish to the present, the use of vowels has been in diverse ways. The same diverseness is manifested in Arsuz dialect too. It is observed that phonetics of the region such as À, ?, a, a°, ?, e, e°, í, ì, í, iˆ, ï, ?, o?, ÿ, u, u, o, üˆ, u, Ç, à ú, ğ´, `ğ, x, K, K?, l ?, ?, P, s, T, ?ˆ, r?, ?, ? are used to fulfil vowels in the dialect of the district. In this article, the basic features that determine the phonetics of the region are discussed. It has been studied to reveal the features that distinguish Arsuz dialect structure from written language besides the changes in grammatical structures due to sound changes. All subjects in Turkish morphology are investigated in Arsuz dialect and exemplified in details how they have changed. Due to the loss of dialects that are of great importance in terms of the history of Turkish language day by day, it is getting difficult to detect sound characteristics. It is thought that studying the basic features related to the use of vowels shaping Arsuz dialect together with the samples will contribute to dialect researches.

Keywords