DİYARBAKIR İLİNDEKİ İKİ MERMER FABRİKASINDA İŞ GÜVENLİĞİ İKLİMİ VE İŞ GÜVENLİĞİ DAVRANIŞININ İNCELENMESİ
INVESTIGATION OF SAFETY CLIMATE AND SAFETY BEHAVIOUR IN TWO MARBLE FACTORIES IN DIYARBAKIR, TURKEY

Author : Rojan GÜMÜŞ
Number of pages : 399-417

Abstract

Dünyada son on yılda iş güvenliği ikliminin iş güvenliği davranışı ile ilişkisini araştıran pek çok çalışmaya rastlanmasına rağmen Türkiye’de bu konuda yapılmış çalışma fazla bulunmamaktadır. Bu çalışmanın amacı Diyarbakır’daki iki mermer fabrikasında çalışan işçilerin iş güvenliği iklimi algısı ile iş güvenliği davranışını ölçmek ve iki fabrikanın iş güvenliği verilerini karşılaştırmaktır. Fabrikalardan biri kadrolu iş güvenliği uzmanı çalıştırırken diğeri bu hizmeti dışarıdan almaktadır. Yüz yüze yapılan anketlere uygulanan faktör analizi sonucu iş güvenliği iklimi boyutu; yönetimin bakış açısı, güvenlik eğitimi ve iletişimi ve iş yeri güvenliği olmak üzere üç alt boyutta ele alınmıştır. İş güvenliği davranışı ise, iş güvenliği performansı, katılımcılığı ve sorumluluğu olarak yine üç alt boyutta toplanmıştır. Örneklemimizi iki fabrikada çalışan 181 işçi oluşturmaktadır. Çalışmanın sonuçlarına göre, yönetimin iş güvenliğine verdiği önem ve gösterdiği ilginin, işçilerin iş güvenliği performansına pozitif katkıda bulunduğunu göstermiştir. Ayrıca, iş güvenliği katılımcılığı ve iş güvenliği performansı arasında güçlü bir pozitif ilişki vardır. Bu çalışmanın önemli bulgularından birisi de mermer fabrikalarındaki işçilerin okuma yazma konusundaki eksiklikleri ve bunun da iş güvenliği performansında eğitimler ve uygulamalar açısından sorun oluşturabileceğinin tespitidir. Önemli bir diğer bulgu ise iş güvenliği hizmetini dışarıdan alan ve kendi bünyesinde iş güvenliği uzmanı çalıştıran işletmeler arasında iş kazaları, meslek hastalıkları ve iş güvenliği algısı açısından anlamlı bir fark görülmemesidir. Demografik değişkenlerin iş güvenliği davranışına bir etkisi bulunamamıştır. Bu araştırmanın en önemli özelliği, bir taraftan geçmişte yapılan benzer çalışmaları desteklerken, diğer taraftan Türkiye’de mermer sektöründe iş sağlığı ve güvenliği konusunu bu boyutta ele alan ve önemli bulgular içeren bir ilk çalışma olma niteliği taşımasıdır.

Keywords

İş Güvenliği İklimi, İş Güvenliği Davranışı, Mermer Sektörü, Fabrika, Türkiye

Read: 749

Download: 236