DİNİ GRUPLARIN BİRBİRLERİYLE OLAN İLİŞKİLERİNİ ETKİLEYEN BAZI FAKTÖRLER: PSİKOSOSYAL BİR YAKLAŞIM
SOME FACTORS AFFECTING THE RELATIONSHIP BETWEEN RELIGIOUS GROUPS: A PSYCHOSOCIAL APPROACH

Author : Cemal ÖZEL
Number of pages : 329-348

Abstract

Bu çalışmada günümüzde daha çok cemaat olarak adlandırılan dini grupların birbirleriyle olan ilişkilerini etkileyen faktörler ele alınmıştır. Bu çerçevede ilk olarak dini grup kavramı ve Türkiye’deki dini grup yapılarının genel özellikleri hakkında kısaca bilgi verilmiştir. Ardından bu grupların aralarında yaşadıkları çeşitli problemler ve dayanışmadan rekabete ve hatta çatışmaya uzanan ilişki biçimlerini etkileyen faktörler incelenmiştir. Söz konusu faktörler ‘yapısal faktörler’ ve ‘konjonktürel faktörler’ olmak üzere iki grupta ele alınmıştır. Yapısal faktörler grup olmanın doğasından kaynaklanan faktörlerdir, tüm gruplar için geçerlidir ve tabir yerindeyse, bireyin kendini içinde bulduğu ve özel bir çaba göstermedikçe azade kalamadığı problemlerdir. Bu başlık altında aidiyet hissiyatının, grubun karakteristik yapısının ve kurumsallaşmışlık düzeyinin gruplar arası ilişkilere etkisi incelenmiştir. Konjonktürel faktörler, içinde bulunulan ekonomik, politik, kültürel vs. toplumsal koşullarla ilgilidir, çoğu durumda gruplara özeldir ve gruplar arası ilişkilerin esas biçimlendiricileri olmaktadırlar. Bu çerçevede dini gruba katılma nedenlerinin, grubun işlev ve faaliyetlerinin, grup içerisinde maruz kalınan tebliğ ve propagandaların, grupça yaşanan/yaşatılan mahrumiyetlerin, grubun din anlayışı ve önceliklerinin, grubun siyaset ve diğer iktidar odaklarıyla olan ilişkilerinin diğer dini gruplarla olan ilişki biçimlerini nasıl şekillendirdiği örnekler üzerinden ele alınmıştır. Çalışma sonunda yapılan değerlendirmede rekabet dürtüsünün kontrol altına alınmasının, şeffaflığın ve hesap verilebilirliğin sağlanmasının, farklılığının adaletli bir şekilde idaresinin ve denetim mekanizmalarının iyi işletilmesinin önemi vurgulanmıştır.

Keywords

Din, Dini Gruplar, Dini Gruplar Arası İlişkiler, Rekabet ve Çatışma

Read: 726

Download: 229