19. YÜZYILIN İLK YARISIN’A KADAR İRAN’DA ASKERÎ ALANDA YENİLEŞME HAREKETLERİ

Author:

Number of pages: 483-497
Year-Number: 2013-6 Issue 8

Abstract

"İran ordusunda yenileşme İran-Rus savaşlarından sonra başlamıştı. Görünüşe göre ordunun yenilenmesi konusunda İran, Osmanlı İmparatorluğu ile aynı amaçları taşımakta üstelik yenileşme çabalarının nedenleri de benzeşmekteydi. Her ikisi de özellikle Ruslara karşı aldıkları yenilgileri tersine çevirme kaygısı taşımıştır. Her iki siyasi örgütlenmede de yeniliklerin askeri alanda belirginleştiğini söyleyebiliriz. Kaçar şahları Osmanlı sultanları gibi ordudaki gelişmeyi sadece savunma için değil, aynı zamanda hücum için de istemişlerdir. Rusya’nın amansız baskılarına karşı savunma yapmayı çok istedikleri gibi Afganistan ve Kafkasya’daki topraklarını da geri almayı amaçlamışlardır. Bu, onların yenileşmeye olan inançlarına meşruiyet kazandırmış aynı zamanda saltanatlarını güçlendirmiştir. Askerî yenilikler son tahlilde merkezileşmeye olanak sağladığı ve devlet yöneticilerinin etkinliğini de arttırdığından daha istekli bir program izlenmesine neden olmuştur. Öte yandan askeri alandaki yenilikler sadece şahın devlet içindeki ağırlığının belirginleşmesine yardım etmemiş aynı zamanda beyler, saray mensupları, diğer büyük makam sahipleri, hanlar ve ulema gibi İran askeri ve siyasi nüfuz sahiplerine karşı da bir denge unsuru olarak ortaya çıkmasına katkıda bulunmuştur. Askeri alandaki yeni düzenlemeler tayin edici bir örnek olmuştur. Her ne kadar yeni ordunun savaşta eski ordudan daha iyi ve faydalı olacağı ilk zamanlarda belli olmamışsa da onun en büyük ayrıcalığı tamamen şaha bağlı olması ve ülkenin genel güvenliğinin teminatı olarak daha modern ve güçlü hale gelmesi idi.<"

Keywords

Abstract

"Modernization started in Iranian army after wars between Iran and Russia. It seems that Iran was pressing the same purposes as Ottoman Empire was doing in reforming its army Modernization of army was a Consequence of general weakens of army in front Russian army. Like Ottoman Empire, Iran defined its military demands in a frame of multilaterally by army based on the military service. Qajars kings like Ottoman sultans did not only want a developed army for defense, but also for in invasive. They did not only want to repel Russian Constant aggression, but also to take their lands in Afghanistan and Caucasus because, it could recover their legitimacy and their royal power between people.Military reformation had another relation whit reconstruction in government making new military units would able the king for a basic change in the balance between government defined based on the king an rest of the government including different types of rulers, courtiers, princes, and the cleric. The function of this new system could symbolize a new type for Iran while. It was not clear if this new system could necessarily be more affective than the old one. However, its big advantage was to be totally or at least apparently dependent on the king and it was committed only to the country.<"

Keywords