BEYNAMLI HACI MUSTAFA EFENDİ'NİN HAYATI VE TBMM'DEKİ FAALİYETLERİ

Author:

Number of pages: 507-520
Year-Number: 2019-Number: 76

Abstract

1886-1931 yılları arasında yaşamış olan Beynamlı Hacı Mustafa Efendi, Osmanlı Mebusan Meclisi’nin I. ve II. dönemlerinde ve Türkiye Büyük Milet Meclisi’nin (TBMM) I. döneminde Ankara vekili olarak seçilmiştir. Osmanlı Mebusan Meclisi’nde oldukça aktif bir rol oynayarak birçok takrir vermiş ve çeşitli tartışmalarda bulunmuştur. Ülkenin oldukça çetin savaş koşulları altında ekonomik sorunlarla yüzleştiği dönemlerde memleketi olan Ankara’ya geçerek Kuvay-i Milliye hareketi yanlısı çalışmalarda bulunmuştur. Kuvvacıları kâfir ilan eden İstanbul fetvalarına karşı hazırlanan Ankara Fetvası’na imza atan Beynamlı Mustafa Efendi, Mustafa Kemal Paşa’nın talimatıyla Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin Ankara şubesinin kurulmasına öncülük etmiştir. Millî Mücadele’ye destek vermek için Namazgahtepe’de verdiği ünlü Cuma hutbesi ile tanınan Beynamlı Mustafa Efendi, TBMM bünyesi altında tartışılan askeri, ekonomik, sosyolojik, ilmi ve dini tartışmalara aktif olarak katılarak düşüncelerini beyan etmiştir. Mecliste ikisi gizli oturumda olmak üzere elli kez konuşma yapmış ve beş adet soru önergesi vermiştir. TBMM’yi temsilen kutsal emanetleri Halife Abdülmecid Efendi’ye teslim etmek ve kendisine biat ve intihap etmek için oluşturulan heyette yer alan Beynamlı Mustafa Efendi, TBMM’deki görevinin ardından Ankara Dar’ül Halife Medresesinde asıl işi olan müderrislik görevine atanmış, daha sonra Ankara Vaizliği’ne getirilmiştir. Son olarak da Diyanet İşleri Başkanlığı Müşavere Heyeti azalığı görevini yapan Beynamlı Mustafa Efendi bu görevi esnasında vefat etmiştir.

Keywords

Abstract

Beynamli Haci Mustafa Efendi lived from 1886 to 1931. He is elected as Ankara deputy in the elections of I. and II. Ottoman Chamber of Deputies, and I. Grand National Assembly of Turkey (GNAT). He plays an active role, proposes bills of law, and have a lot of discussions in Ottoman Chamber of Deputies. When the country faces with the severe results of wars and economic problems, he passes to Ankara where he was born to participate in activities in order to support Kuvay-I Milliye (National Army) movement. He signs Ankara Fetwa that is organized against İstanbul Fetwa which emphasizes that Kuvay-i Milliye members are infidels. Beynamlı Mustafa Efendi and his friends established the Ankara branch of Anatoli and Rumelia Countrywide Resistance Organization with Mustafa Kemal Pasha’s directions. He is well-known thanks to the famous Friday khutba in Namazgahtepe which he gave speech to support National Resistance. He declares his ideas and perspectives about military, economic, sociological, scientific and religious discussions in GNAT. He also gives fifty speeches (two of them in closed session), and gives five parliamentary questions. He participates the GNAT committee which is formed in order to give holy relics to Khalifa Abdülmecid Efendi in the allegiance ceremony. After his duty in Gnat, Beynamlı Mustafa Efendi is assigned as teacher in Dar’ül Khalifa Madrassah, then as Ankara Chaplaincy. Lastly, Beynamlı Mustafa Efendi dies when he works in Presidency of Religious Affairs as a member of Advisement Committee.

Keywords