12 EYLÜL ASKERİ DARBESİNİN NEDENLERİNİN BASINA YANSIMASI: CUMHURİYET GAZETESİ ÖRNEĞİ
THE REFLECTION OF THE CAUSES OF THE 12 SEPTEMBER MILITARY IMPACT TO THE PRESS: THE CUMHURİYET NEWSPAPER

Author : Teslime AKGÜN -Önder DENİZ
Number of pages : 607-628

Abstract

Türkiye’de askeri müdahaleler, ilki 27 Mayıs 1960 tarihinde olmak üzere yaklaşık 10 yılda bir meydana gelmiştir. Farklı tarihlerde farklı gerekçeler öne sürülerek, sivil yönetime el koyma şeklinde gerçekleşen müdahaleler, birkaçı haricinde çoğunlukla başarılı olmuştur. Çağdaş demokrasilerde hiçbir zaman yeri olmayan darbe olarak adlandırılan müdahaleler, gerçekleştirenlere göre birçok haklı sebebi olmuştur. Darbenin illegal yapısını, legal olarak anlatmak amacıyla müdahale öncesindeki siyasi ortam olabildiğince kötülenmiştir. Bu düşünce doğrultusunda, darbeyi gerçekleştirenlerin kullandığı en etkili silah çoğunlukla görsel ve yazılı basın olmuştur. Askeri yönetim, basın araçlarını etkili kullanarak darbenin hemen ardından haklılığını anlatmaya çalışmıştır. Askeri müdahalelerin haklılığını basın yoluyla savunma anlayışı, Türkiye’nin siyasi ve toplumsal yapısını en fazla etkileyen 12 Eylül 1980 Darbesinden sonrada olmuştur. Başta Orgeneral Kenan Evren olmak üzere müdahalenin haklılığı, devletin resmi radyo ve televizyonunda atlatılmaya çalışılmıştır. Ayrıca basına verilen demeçler, özel gazetelerin geniş ölçüde haber yapısın oluşturmuştur. Tarihsel süreç içerisinde Türkiye’nin kritik zamanlarına tanıklık etmiş Cumhuriyet Gazetesi, 12 Eylül Askeri Darbesinin sebepleri üzerinde diğer özel gazeteler gibi çok sayıda yazıyı sayfalarına taşımıştır. 13 Eylül 1980 ve 13 Ekim 1980 tarihleri arasında çıkan sayılarında darbenin sebeplerini başta Orgeneral Kenan Evren sözleri olmak üzere detaylı bir şekilde haberleştirmiştir. Özellikle 1982 Anayasasının hazırlık sürecinden sonra 12 Eylül Darbesinin sonuçlarını günümüze kadar ağır bir dille eleştiren Cumhuriyet Gazetesi, darbeden sonraki bir aylık sürede sayfalarında çok da olumsuz söylem yansımamıştır. Çalışmamızda, Cumhuriyet Gazetesinin 13 Eylül 1980 ve 13 Ekim 1980 tarihleri arasında yayınlanan sayılarında 12 Eylül askeri darbesi ile ilgili haberler, söylem analizi yöntemiyle incelenmiştir.

Keywords

12 Eylül Askeri Darbesi, Cumhuriyet Gazetesi, Türkiye’de Askeri Darbeler

Read: 45

Download: 24