BİR MESLEĞİN EVRİLİŞİ: RASITLIK
EVOLUTION OF A PROFESSION: AIR OBSERVER

Author : Yücel ÖZTÜRK
Number of pages : 481-497

Abstract

Osmanlı Devleti’nde hava araç ve gereçleri (tayyare, balon) satın alma ve tayyareci sınıfı personel yetiştirmek amacıyla 1911 yılında Tayyare Komisyonu oluşturulmuş ve askerî havacılığın tarihi başlatılmıştır. Akabinde askerî havacılığın gelişim süreci, diğer ülkelerdeki gibi keşif, gözetleme ve istihbarat amaçlı hava fotoğrafçılığı ile paralel seyir göstermiştir. Özellikle I. Dünya Savaşı sırasında hava fotoğrafçılığının ve bu görevi üstlenen rasıtların önemi fark edilmiştir. Rasıtlar; hava fotoğrafçılığı yanında tayyareyi uçurabilen, tayyareden yeri görebilen, keşif yapan, fotoğraf çeken, topçu atışlarını tanzim eden, telsizle muhabereleri yürüten ve yer hedeflerini ateş altına alan ikinci pilottur. Çalışma, savaşlarda havadan fotoğraf alıp keşif yaparak önemli bir görevi üstlenen rasıtlar ve meslekleri ile ilgili literatürdeki boşluğu kapatmak amacıyla hazırlanmıştır. Araştırma konusuna ilişkin veriler kaynak taraması yöntemiyle elde edilmiş, veriler üzerinden analiz ve değerlendirme çalışması yapılmıştır. Makalede rasıtlık mesleğinin ihtiyaç olarak ortaya çıkışı, kapsadığı görevler; bu görevi üstlenen rasıtların taşıması gereken özellikler, yetiştirilme ve eğitim süreçleri ile mesleğin hava fotoğrafçılığına evrilişi üzerinde durulmuştur. Sonuçta mesleğin askerî havacılık tarihindeki önemi ortaya konulmuş, değişen ihtiyaç ve teknoloji ile paralel seyir izlediği tespit edilmiştir. Rasıtların özellikle I. Dünya Savaşı öncesi ve sırasında ihtiyaca bağlı olarak gelişen teknoloji ve atılan bilimsel adımlarla savaşın sonucunu doğrudan nasıl etkilediği ve sonrasında da gelişecek, ortaya çıkacak olan teknolojinin zeminini teşkil ettiği görülmüştür. Ayrıca rasıtlık mesleğinin geleceğinde oluşabilecek değişim evrelerine ait değerlendirmelerde bulunulmuştur.

Keywords

Rasıt, Tayyare, Askerî Havacılık, Keşif, Hava Fotoğrafçılığı

Read: 626

Download: 197