SÖZLÜ KÜLTÜRÜN ÜRÜNÜ OLAN ARGO VE JARGONUN KAYSERİ TÜCCAR DİLİNE YANSIMASI

Author:

Number of pages: 169-182
Year-Number: 2020-Year: 13 - Number: 80

Abstract

Ortak dil, bir ülkede bir dilin esas alındığı kültür dilinin adıdır. Bu ortak dil çerçevesinde bir meslek, bir topluluk veya bir grup tarafından kullanılan kimi zaman argo kimi zaman jargon kimi zaman da özel dil olarak bahsi geçen bir kullanım söz konusudur. Argo, jargon ve özel dil terimlerinde gizlilik ve mecazlaştırma vardır. Bu çalışmada sözlü kültürün ürünü olan argo ve jargonun araştırmacılar tarafından yapılan tanımlarına ve açıklamalarına yer verdikten sonra bu iki terim arasındaki ince çizgi belirlenecektir. Bu ince çizgi belirlenirken de Kayseri’deki tüccarların dilinden yararlanılacaktır. Kayseri tüccar dilinde yer alan malzemeler literatürdeki mevcut çalışmalardan ve sözlü kültür ürünlerinden derlenmiştir. Ele alınan kelimeler kullanılmış olduğu örnekleriyle birlikte sunulmaya çalışılmıştır. Bu çalışmanın esas amacı argo veya jargon diye ele alınan kelimenin hangi koşulda argo, hangi koşulda da jargon olabileceğinin belirlenmesidir. Bu sebeple incelenen kelimeler hem Hulki Aktunç’un Büyük Argo Sözlüğü ile hem de Derleme Sözlüğü ile karşılaştırılmıştır. Derleme Sözlüğünden yararlanırken hem Anadolu ağızlarında hem Kayseri tüccarlarının dilinde yer alan aynı anlamlara gelen kelimeler, Kayseri tüccarlarının dilinde yer alan ama Anadolu ağızlarında yer almayan kelimeler, Anadolu ağızlarında yer alan ama Kayseri tüccarlarının dilinde farklı anlamlara gelen kelimeler anlamsal ve kimi yerde şekil yönünden karşılaştırılmıştır. Bu karşılaştırma sonucunda ele alınan kelimeler argo veya jargon kapsamında değerlendirilmiştir. Aynı zamanda incelenen kelimenin argo veya jargon olarak belirlenmesinde Hulki Aktunç’un Büyük Argo Sözlüğü de önemli bir kaynak olmuştur. Yazılı veya sözlü kültürde hayat bulan argo ve jargon terimleri etrafında çoğalan kelimeler hem dile hem edebiyata ciddi katkılar sunmaktadır. Bu çalışmanın sonucunda ele alınan kelimelerden bazıları sözlüklerde yer almadığı için bu kelimelerin argo veya jargon sözlüklerine dahil edilmesi gerekmektedir. Bu çalışmayla birlikte hem sözlü kültüre hem de Kayseri tüccar dili yönüyle argo ve jargon terimlerinin yorumlanmasına katkı sağlanması hedeflenmektedir.

Keywords

Abstract

Common language is the name of the cultural language in which a language is based in a country. This common language is used by a profession, a community or a group, sometimes referred to as slang, sometimes jargon and sometimes as a special language. In terms of slang, jargon and special language, there is privacy and metaphorization. In this study, the slim line between these two terms will be determined after providing the definitions and explanations made by the researchers of slang and jargon which are the products of verbal culture. In determining this fine line, the language of Kayseri's merchants will be used. The materials in the Kayseri merchant language have been compiled from existing studies in the literature and verbal culture products. The words were tried to be presented together with the examples. The main purpose of this study is to determine the conditions under which slang and jargon can be slang and under which conditions. For this reason, the words examined were compared with both Hulki Aktunç's Great Slang Dictionary and Compilation Dictionary. While making use of the compilation dictionary, the words that have the same meanings both in the Anatolian dialects and in the language of Kayseri merchants, the words in the language of Kayseri merchants but not in the Anatolian dialects, the words in the Anatolian dialects but in the language of Kayseri merchants were compared in terms of meaning and in some places. As a result of this comparison, the words discussed were evaluated in terms of slang and jargon. At the same time Hulki Aktunç’s Great Slang Dictionary was compared with the examined words. The words proliferating around the terms slang and jargon that come to life in written or verbal culture make serious contributions to both language and literature. As some of the words discussed at the end of this study are not included in the dictionaries, these words should be included in the slang or jargon dictionaries. With this study, it is aimed to contribute to both verbal culture and interpretation of slang and jargon terms in terms of Kayseri merchant language.

Keywords