AYNI SINIF DÜZEYİNDE HAZIRLANMIŞ DERS KİTAPLARININ ATASÖZLERİ VE DEYİMLER AÇISINDAN KARŞILAŞTIRILMASI

Author:

Number of pages: 129-143
Year-Number: 2021-Year: 14 - Number: 84

Abstract

Türkçe söz varlığı açısından zengin bir dildir. Bu söz varlığının da pratikte en büyük göstergesi atasözleri ve deyimlerdir. Atasözü ve deyimler dilin canlılığını da ortaya koyan, öğrencilerin geçmiş ve gelecek arasında köprü kurmalarını sağlayan bir kültür aktarıcısıdır. Dilimizde önemli bir yeri olan atasözleri ve deyimler, sözlü ve yazılı gelenekte farklı yollarla aktarılsa da öğrencilere okullarda ders kitapları aracılığıyla aktarılır. Bu açıdan öğrencilerin küçük yaştan itibaren anadilimizin zenginliklerini, anlatım gücünü yansıtan söz varlığı ögelerini içeren yayınlar ve zengin içerikli metinlerle buluşturulmaları gerekir. Bu metinleri öğrencilerle buluşturan en yaygın araç ise MEB’in tüm öğrencilere ücretsiz olarak dağıttığı okutulması zorunlu ders kitaplarıdır. Bu kitaplar özel yayınevleri veya MEB yayınları tarafından kaleme alınarak Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığının onayı ile basılmaktadır. Bu araştırmanın amacı iki farklı yayınevi tarafından hazırlanan üç adet 7.sınıf Türkçe ders kitabının deyim ve atasözleri varlığı bakımından benzerliklerini ve farklılıklarını karşılaştırmaktır. Araştırma nitel bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini Millî Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu tarafından 2019-2020 yılında ilköğretim okulları 7. Sınıflar için ders kitabı olarak kabul edilen kitaplar (MEB(2) ve Özgün” yayınevlerince hazırlanan 7. Sınıf Türkçe ders kitapları)oluşturmaktadır. Üç kitaptaki deyim ve atasözleri varlığı içerik analiziyle TDK Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü vasıtasıyla tespit edilerek ortaya konulmuştur. Elde edilen sonuçlara göre farklı yayınevleri tarafından hazırlanan ders kitaplarının aynı sınıf düzeyindeki öğrencilere ortak söz varlığı kazandırmada yeterli olmadığı görülmüştür.

Keywords

Abstract

Turkish is a rich language in terms of vocabulary. The biggest indicator of this vocabulary in practice is proverbs and idioms. Proverbs and idioms are a cultural transmitter that reveals the vitality of the language and enables students to bridge the past and the future. Proverbs and idioms, which have an important place in our language, are conveyed to students through textbooks in schools, although they are conveyed in different ways in the oral and written tradition. In this respect, students should be brought together with publications containing rich vocabulary and vocabulary elements that reflect the power of narration and rich content. The most common tool that brings these texts together with students is the compulsory textbooks that MEB distributes to all students free of charge. These books are written by private publishers or MEB publications and published with the approval of the Board of Education and Discipline. The aim of this research is to compare the similarities and differences of three 7th grade Turkish textbooks prepared by two different publishers in terms of idioms and proverbs. The research is a qualitative research. The universe of the research is the books (7th grade Turkish textbooks prepared by MEB (2) and Özgün ”publishing houses) which were accepted as textbooks for 7th grades of primary schools in 2019-2020 by the Ministry of Education Board of Education and Discipline. The presence of idioms and proverbs in three books was determined by content analysis through TDK Proverbs and Idioms Dictionary. According to the results obtained, it was observed that the textbooks prepared by different publishing houses were not sufficient to provide students with the same vocabulary in the same grade level.

Keywords