TÜRKİYE’DE TOPLU KONUT İDARESİ (TOKİ) KONUT UYGULAMALARININ ŞEHİRLERİN YATAY GELİŞİMİNE ETKİLERİmalarının Şehirlerin Yatay Gelişimine Etkileri

Author:

Number of pages: 549-572
Year-Number: 2020-Year: 13 - Number: 81

Abstract

Ülkemizde bugüne kadar bütün illerde en az bir TOKİ konut uygulaması yapılmıştır. Hatta bazı şehirlerimizde birden fazla uygulama vardır. Ancak ilçe yerleşmelerinde belirli bir nüfus büyüklüğü ve konut talebi arandığından çok küçük ilçe merkezlerinde bu uygulamalar hayata geçmemiştir. Bununla birlikte afet ve diğer nedenlere bağlı olarak bazı köylerde de TOKİ uygulamaları mevcuttur. Bu konut projeleri, şehirlerin nüfusu, yerleşmesi ve sosyal yapıları üzerinde önemli değişimler meydana getirmektedir. Fakat ülkemizde bu konuda yapılan akademik çalışmalar sayıca fazla değildir. Bununla birlikte son yıllarda çalışmalarda dikkati çeken bir artış da gözlenmektedir. Makalede, Türkiye’nin yedi coğrafi bölgesinden seçilen şehirlerde, TOKİ konut uygulamalarının şehrin yatay gelişime olan etkileri uydu görüntüleri yardımıyla ele alınmaya çalışılmıştır. Bu şehirler, Afyonkarahisar, Batman, Bingöl, Burdur, Edirne, Karabük ve Nevşehir’dir. Nüfus bakımından orta büyüklükte olan bu şehirlerde, TOKİ konutlarının inşasından sonra şehirlerin yatay gelişimlerinde çoğunlukla önemli değişimlerin olduğu tespit edilmiştir. Şüphesiz değişimlerin boyutları da yer seçimi ve konut sayısı ile doğru orantılı olarak gerçekleşmiştir. Bazı şehirlerde yerleşmenin yatay gelişimi çekim etkisi nedeniyle TOKİ konut alanlarına doğru yönelirken, bazılarında ise gelişmenin farklı yönlere doğru gerçekleştiği ayırt edilmiştir. TOKİ konutlarının Batman, Edirne ve Karabük’te kısmi çekim etkisi görülürken, Afyonkarahisar, Bingöl, Burdur ve Nevşehir’de daha güçlü bir çekim etkisi meydana gelmiştir. Dolayısı ile buralarda yer seçimi, topografik şartlar ve ulaşım başta olmak üzere birtakım etkenler söz konusu olmuştur.

Keywords

Abstract

In our country, there is at least one TOKİ housing application in almost all provinces and district centers. In fact, more than one application has been carried out in some city centers. However, since a certain population size and housing demand is sought in district settlements, these practices have not been implemented in very small district centers. However, TOKI practices are encountered even in villages due to various reasons. There are undoubtedly very different and important effects of TOKİ residential applications on urbanization. As a matter of fact, these housing projects create important changes on the population and social structures of the cities. However, academic studies on this subject in our country are not many. However, a remarkable increase in studies has recently been observed. In this article, Turkey's seven geographical regions from the selected cities, their impact on the horizontal development of the city of TOKI application has been considered with the help of satellite images. These cities are Afyonkarahisar, Batman, Bingöl, Burdur, Edirne, Karabük and Nevşehir. In these cities, which are medium sized in terms of population, it has been determined that there are mostly important changes in the horizontal development of the cities after the construction of TOKİ residences. Undoubtedly, the dimensions of the changes have been directly proportional to the choice of location and the number of dwellings. In some of the cities studied, TOKİ residences had a gravitational effect on the horizontal development of the cities. In some cities, horizontal development has taken place in different directions, except for the area where TOKI subjects are established. In Batman, Edirne and Karabük, TOKI's partial attraction effect was seen, while Afyonkarahisar, Bingöl, Burdur and Nevşehir were stronger. Therefore, there were a number of factors, particularly location selection and topographic conditions.

Keywords