CUMHURİYET DÖNEMİ OF YÖRESİNİN TOPLUMSAL HAYATINDA MEDRESELER

Author:

Year-Number: 2022-Year: 15 - Number: 90
Number of pages: 501-520
Mendeley EndNote Alıntı Yap

Abstract

Türkiye’de dinî hayat ve din eğitimi söz konusu olduğunda, Trabzon ilinin Of yöresi hemen akla gelen bir merkez olarak dikkat çekmektedir. Söz konusu yöre, din eğitimi ve dinî hayatın niteliği açısından dikkat çektiği gibi, popüler kültür alanında da ilgi görmektedir. Türkiye çapında üne kavuşan “Oflu hoca” imgesi, bu ilginin bir ürünü olarak ortaya çıkmıştır. Bu çalışmanın amacı, yöredeki medrese merkezli din eğitiminin Cumhuriyet sonrasındaki toplumsal hayata etkilerini tespit etmektir. Çalışmada, nitel araştırma yönteminin doküman incelemesi tekniğinden yararlanılmıştır. Of yöresinde medrese eğitimi, Osmanlı Devleti döneminde başlamış ve gelişmiştir. Cumhuriyetin kuruluşundan sonra 03 Mart 1924 tarihinde çıkarılan Tevhid-i Tedrisat (Öğretimin birleştirilmesi) Kanunu sonrasında medrese faaliyetleri resmî olarak sona ermiştir. Çalışma sonucu elde edilen bulgulara göre; Türkiye’nin Doğu ve Güneydoğu yörelerinde olduğu gibi, Of yöresinde de medrese eğitimi gayrı resmî olarak devam etmiştir. Of yöresinde bu fiili durum 1980’li yıllara kadar sürmüştür. Of medreseleri, eğitim-öğretim faaliyetleri ile birlikte toplumsal hayatın diğer birçok alanında da etkili olmuştur.   Halk katında itibar sahibi olan medrese hocaları, başta hukuki anlaşmazlıklar olmak üzere toplumsal sorunlarda arabuluculuk işlevi görmüşlerdir. Eğitim faaliyetleri, vaaz, sohbet, düğün ve cenaze gibi ortamlar vasıtasıyla toplumun tüm kesimleriyle iletişim kurarak sosyal hayatın içinde yer almışlardır. Bu sayede yörenin dinî ahlakî kültürel yapısının şekillenmesinde işlevsel olmuşlardır. Medrese faaliyetlerinin etkin oluşu dolayısıyla, yörede hurafe tarzı inançlar zemin bulamamıştır.  Medreselerde yetişen öğrenciler, Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde de görev alarak Cumhuriyet Dönemi din hizmetlerinin yürütülmesine katkı sağlamıştır. Of medreselerinin yöreye etkileri, günümüz toplumsal yaşamında da görece olarak kendisini hissettirmektedir.

Keywords

Abstract

When it comes to religious life and religious education in Turkey, Of region in Trabzon province attracts attention as one of the centers that immediately comes to mind. This region takes attention with not only  its religious education and the aspect of the quality of its religious life but also  the area of  popular culture. The image of The "Oflu Hodja"image, which has became famous throughout Turkey, emerged as a result of this interest. The aim of this study is to determine the effects of the madrasah-centered religious education  on the social life after the Republic in the region. In the study, the document analysis technique of the qualitative research method is used. Madrasah education in the Of region started and developed during the Ottoman Empire period. After the foundation of the Republic, with  the enactment of the Law of Tevhid-i Tedrisat (Unification of Education) on March 03, 1924, the activities of the madrasa officially ended. According to the findings obtained from the results of the study; like in the Eastern and Southeastern regions of Turkey, madrasah education continued unofficially in the  Of region as well. This de facto situation in the region of Of lasted until the 1980s. Of madrasas, along with their educational activities, were  influential in many other areas of social life. Madrasa educators, who were respected by the public, acted as mediators in social problems, especially in legal disputes. They took part in social life by communicating with all segments of society through educational activities, sermons, conversations, weddings and funerals. In this way, they were functional in shaping the religious moral  cultural structure of the region. Due to the effectiveness of madrasah activities, superstition-style beliefs could not find ground in the region. Students trained in madrasas contributed to the execution of religious services in the Republican Era by taking part in the Presidency of Religious Affairs. The effects of Of madrasas on the region make itself felt relatively in today's social life.

 

 

Keywords