Summary


ÖĞRETMEN ADAYLARININ ÖYKÜLEYİCİ VE BİLGİLENDİRİCİ METİNLERİ ÖZETLEME BECERİLERİ
Bu araştırmada öğretmen adaylarının öyküleyici ve bilgilendirici metinleri özetleme becerileri incelenmiştir. Araştırmanın çalışma grubunu Ankara ve Bolu illerindeki iki üniversitenin Eğitim Fakültesi, Türkçe ve Sınıf Öğretmenliği bölümlerinde 4.sınıfta okuyan 200 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Bunun için rastlantısal yönteme göre ilköğretim Türkçe ders kitaplarında yer alan bir bilgilendirici, bir öyküleyici iki tane okuma metni belirlenmiştir. Bu metinler, farklı iki ders saatinde öğretmen adayları tarafından okunup özetlenmesi istenmiştir. Öğretmen adaylarının yaptıkları özetlerin yeterlilik düzeylerini puanlamak için “Özet Metinleri Değerlendirme Ölçeği”nden yararlanılmıştır. Özet metinlerin puanlanmasından elde edilen veriler, metin türleri, cinsiyet, okuma alışkanlığı, süreli yayın takip etme, öğretmenlik mesleğini tercih etme sırası, lisans eğitiminden doyum değişkenleri açısından değerlendirilmiştir. Araştırma sonucunda, Türkçe öğretmeni adaylarının hem bilgilendirici hem de öyküleyici metinleri özetleme becerilerinin orta; sınıf öğretmeni adaylarının ise zayıf düzeyde olduğu belirlenmiştir. Genel olarak öğretmen adaylarının metin özetleme konusunda becerilerinin yeterli düzeyde gelişmediği söylenebilir. Bununla birlikte öğretmen adaylarının okuma alışkanlığı, süreli yayın takip etme, öğretmenlik mesleğini tercih etme sırası, lisans eğitiminden doyum ile metin özetleme becerileri arasında anlamlı bir ilişkinin olduğu, fakat cinsiyet değişkeni ile metin özetleme becerisi arasında anlamlı bir ilişkinin olmadığı belirlenmiştir. Bu veriler, yüksek öğretimde öğretmen yetiştirme programlarının ve öğrenme yeterliliklerinin yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini göstermektedir.

Keywords
Metin türleri, okuduğunu kavrama, özetleme, özetleme yaklaşımları, öğretmen adayları.