Summary


TÜRKİYE’DE BAZI KENTLERİN SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK DÜZEYLERİNİN COĞRAFİ GÖSTERGELERLE BELİRLENMESİ
Türkiye’nin Avrupa Birliği giriş sürecinde kentsel politikaları ve kentsel yaşamı en çok tartışılan konulardan biri haline gelmiştir. Öncelikle, kentsel alanda AB ölçütlerini yakalayan ülkelerin, diğer alanlarda oluşturacağı politikalar da daha kolay ve gerçekçi olmaktadır. Ülkelerin dengeli kalkınma süreçlerinde, sürdürülebilir kentleşme politikaları aynı zamanda ekonomik kalkınmayı da hızlandırıcı bir rol oynayabilmektedir. Kentler sadece gelişmekte olan fiziksel mekanlar olarak düşünülmemelidir. Zira kentlerin fiziksel boyutu sosyo-ekonomik boyutuyla da yakından ilişkilidir. Kentsel arazilerdeki her türlü kullanım, bu arazilerin büyüklüğü ve niteliği, kentlerdeki sosyal yaşamı ve sürdürülebilirliği etkilemektedir. Günümüzde sürdürülebilir kentleşme olgusu, giderek daha önem kazanmakta, bir ilke olarak benimsenmektedir. Gelişmiş ülkeler sürdürülebilir kentlere ulaşmak için sürekli yeni politikalar geliştirmekte ve uygulamaktadırlar. Türkiye’de kentleşme sürecinde sürdürülebilir kentleşme ilkelerini göz önünde bulundurarak; öncelikli sorunları tespit etmek zorundadır. Türkiye’deki kentlerin Avrupa kenti ölçütlerine uygunluğunu ve sürdürülebilirliliğini sağlıklı biçimde çözümleyebilmesi, her sorun alanına ilişkin ayrıntılı çalışmalar yapılmasını gerektirmektedir. Son yıllarda sürdürülebilir kentleşme politikalarıyla ilgili önemli adımlar atılmıştır. Ancak kentlerdeki mevcut durumu ortaya koyacak çalışmaların sayısı yok denecek kadar azdır. Bu araştırmada seçilen bazı kentlerin coğrafi göstergelere göre sürdürülebilirliği belirlenmeye çalışılmıştır. Sağlık göstergeleri dikkate alındığında; Ankara, Edirne, İstanbul, İzmir sürdürülebilirliği en iyi olan kentlerdir. Diğer bir gösterge grubunu oluşturan eğitim göstergelerinde Trabzon, Konya, Erzurum, Ankara ilk sıralarda yer almaktadır. Göstergeler tümüyle değerlendirildiğinde; Edirne, İzmit, Ankara, Zonguldak sürdürülebilirliği en iyi olan kentlerin başında gelirken; Kars, Diyarbakır ve Siirt sürdürülebilirliği en yetersiz olan kentler olarak tespit edilmiştir.

Keywords
kent, sürdürülebilirlik derecesi, gösterge