Summary


PSİKOBİYOGRAFİK BİR İNCELEME: İBN RÜŞD
Bu çalışmada ünlü İslam filozofu İbn Rüşd’ün (ö. 595/1198) ergenlik ve yetişkinlik dönemi psikososyal gelişim kuramına göre incelenmiştir. Filozofun hayatıyla ilgili kısa bilgilere yer verildikten sonra psikososyal gelişim kuramı genel özellikleriyle tanıtılmaya çalışılmıştır. Ergenlik ve yetişkinlik dönemlerine ait psikososyal gelişim kuramının açıkladığı her bir evrenin gelişim özellikleri hakkında bilgi verilmesinin ardından kuramsal çerçevenin içerisinde İbn Rüşd’ün yaşantıları tartışılmıştır. Ayrıca filozofun ergenlik öncesi gelişim evrelerine kısaca değinilmiş ve bu evrelere ait çatışmaları çözme konusunda başarılı olduğu varsayılmıştır. Çalışmada İbn Rüşd’ün sosyal etkinin yoğun olarak hissedildiği ve toplumsallığın vurgulandığı İslam kültür ve medeniyetinin içerisinde yetişmiş olması ve kişilik gelişiminde bir patoloji aramaktan ziyade, kişilik gelişiminin seyrinin incelenmesinin amaçlanmış olmasından dolayı psikososyal gelişim kuramı tercih edilmiştir. İncelemede psikososyal gelişim kuramına göre İbn Rüşd’ün ergenlik ve yetişkinlik dönemlerine ait kimlik kazanmaya karşı rol karmaşası, yakınlığa karşı yalıtılmışlık, üretkenliğe karşı verimsizlik ve benlik bütünlüğüne karşı umutsuzluk evrelerine ait gelişim görevlerini yerine getirdiği ve evrelere ait çatışmaları çözme konusunda başarılı olduğu görülmüştür. Yaşantıları arasında yalnızca üretkenliğe karşı verimsizlik evresinin aşırı uç özelliklerinden birisi olan aşırı yayılma olarak yorumlanabilecek bir durum söz konusu olmuştur. Yaşadığı çağa iz bırakmış olmasının yanı sıra düşüncelerinin etkisinin kendisinden sonra yüzyıllarca devam etmiş olmasının arkasındaki etkenlerden birisinin de psikososyal gelişimindeki başarısının olduğu düşünülmektedir.

Keywords
İbn Rüşd, Gelişim, Psikososyal, Ergenlik, Yetişkinlik