Summary


İDEALİST KARAKTERLER KURGULAYAN BİR YAZAR OLARAK NÂMIK KEMÂL’İN ESERLERİNDE ‘YENİ İNSAN’ TİPİ
Her anlamda büyük değişmelerin yaşandığı Tanzimat Dönemi’nin öncü yazarlarından Namık Kemâl, şiir, roman ve tiyatro eserlerinde önceki dönemlerden farklı bir “insan tipi” yetiştirme kaygısındadır. “Yeni İnsan” tipi olarak adlandırabileceğimiz karakterler, millî şuurla yetişmiş, vatansever, özgür, âdil, dürüst ve haksızlığa göz yummayan insanlardır. Geçici olan dünyada, vatana bağlı olarak aşağılıklara kapılmadan onur ve şerefiyle yaşamayı insanın şanından bilen yazar, eserlerinde okuyucuya benimsetmeye çalıştığı karakterlerin çoğuna böyle bir şahsiyet kazandırır. Eserlerinde zıt kutuplu karakterler kurgulamayı tercih eden Namık Kemâl, olumsuz niteliklere sahip ve ahlâksızlığıyla öne çıkan kişiler karşısına, idealize ettiği tipleri koyarak okuyucunun tercihini yönlendirir. İdealize ettiği tipler, genellikle Türk ve İslam tarihine bağlı, misyon sahibi, vatan ve millet davalarıyla meşgul, cesaret sahibi kimselerdir. Eserlerinde kurguladığı bu “yeni insan tipi” Tanzimat Edebiyatı’nın ilkeleri ve genel amaçlarıyla da örtüşen topluma mesaj verme fonksiyonuna sahip karakterlerdir. Bu insan tipi skolastik zihniyete karşı çıkan, kaynağını akıl ve iradesinden alan bir mücadele anlayışına sahiptir. Toplum sorunlarına duyarsız kalmayan bu insanlar, aşklarında da sadık kimselerdir. Yazara göre, toplumun değişmesi her şeyden önce kişinin kendisini değiştirmesiyle mümkündür. Bu yaklaşım, kaderci anlayıştan ziyade kendi yaşam felsefesini kendi oluşturan aktif insan modeliyle okuyucuyu karşılaştırır. Namık Kemâl, düşünce yazılarında dile getirdiği dünya görüşünü, kurguladığı eserlerdeki kahramanlara yaşattığı olaylarla okuyucuya benimsetmeye çalışır. O sahip olduğu düşünceleri her ne kadar şiir ve romanlarında genel olarak mesaj verme amaçlı kullansa da ona göre tiyatro, bu anlamda en etkili ve en kalıcı bir yöntem olarak yazarların yönelmesi gereken bir sanat dalıdır. Bu çalışmada Namık Kemâl’in roman ve tiyatrolarında kurguladığı insan tiplerinden yola çıkarak düşünce dünyasına ulaşılmaya çalışılmıştır. <

Keywords
Nâmık Kemâl, Tanzimat Edebiyatı, Roman, Tiyatro, İnsan.