Summary


SELÇUKLU-MERVANOĞULLARI İLİŞKİSİ VE DİYARBEKİR BÖLGESİ’NİN SELÇUKLU HAKİMİYETİNE ALINMASI
Diyarbakır, Jeopolitik önemi açısından ilkçağlardan bu yana Akdeniz'i Basra Körfezine ve Karadeniz'i de Mezopotamya'ya bağlayan çok önemli stratejik bir konumda yer almaktadır. Diyarbakır, hem İslam öncesi hem de İslam sonrası dönemde önemini koruyarak günümüze kadar gelmiştir. M.S. 639 yılından sonra bölgenin büyük bir kısmı başta Diyarbakır, Mardin, Urfa gibi şehirler olmak üzere Arap Müslümanlarının eline geçmiştir. Bu devirden sonra Diyarbakır sırasıyla; Emeviler, Abbasiler, Hamdaniler, Büveyhiler ve Mervanoğulları (Mervaniler)'nın eline geçmiştir. Bu devletler sayesinde İslamiyetle tanışmış olan Diyarbakır'da günümüze kadar pek çok eser intikal etmiştir. Selçuklu ve Artuklu dönemlerine kadar, Diyarbakır'da hakimiyet kurduktan sonra devlet olarak karşımıza çıkan uluslardan biri de Mervanoğulları olmuştur. Mervanoğulları'nın Diyarbakır'da hakimiyet kurmalarına kadar geçen süre zarfında Oğuzların 1085-1093 yılları arasında buraya sık sık akınlar düzenlediği görülmektedir.Türklerin Anadolu'ya ilk geliş tarihleri sayılan Selçuklu devrinden önce de Diyarbakır ve civarına akınlar yapmaya başlamış ve bu dönemde bu akınlar daha da yoğunlaşarak devam etmiştir.Selçuklu Sultanı Alp Arslan zamanında Mervanoğulları hakimi Nizamuddevle Nasr, Sultan Alp Arslan'a gelerek bağlılığını arz etmiştir. Mervaniler, 1085 yılından yıkılışlarına kadar geçen süre zarfında Selçuklular'a bağlı bir Emirlik olarak varlıklarını sürdürmüşlerdir.

Keywords
Diyarbakır, Selçuklular, Mervanoğulları