Summary


TÜRKÇE VERİNTİLER SÖZLÜĞÜNDE SEBZE VE MEYVE ADLARI
Dil, bir milletin kimliğini ortaya koyan, kültür taşıyıcı olma özelliği gösteren, seslerden oluşmuş bir kurumdur. Bu sosyal kurum içerisinde yer alan sözvarlıkları, yalnızca o dilin sözcüklerinden oluşmaz. Deyimler, kalıplaşmış sözler, atasözleri, terimler ve çeşitli anlatım kalıpları da bu söz varlıkları içerisine dâhil edilir. Dilin yapı taşını oluşturan sözvarlıkları, dilin bu kültür taşıyıcı özelliği ile nesillerden nesillere aktarılır. Söz varlığı içinde özellikle temel sözvarlığı alanında incelenen bitki adları, dil biliminin anlam boyutundaki dallarından biri olan ad bilimi içinde değerlendirilir. Bu çalışmada, bitki adlarından sebze ve meyve adları incelenmeye çalışılmıştır. Sebze ve meyve adlarını tespit edebilmek için Türkçe Verintiler Sözlüğü kullanılmıştır. Türkçenin değişik lehçelerinden sözleri barındıran bu sözlük, Türkçeden başka dile bilgi aktarmış, geçtiği dilin anlam alanında yerleşmiş sözlük birimlerinin yer aldığı eserdir. Bu makalenin amacı, Türkçe Verintiler Sözlüğünde yer alan sebze ve meyve adlarını sayısal açısından tespit etmek ve hangi dillere geçtiğini göstermeye çalışmaktır. Türkçe Verintiler Sözlüğünde toplamda yirmi yedi sebze türü tespit edilmiştir. Sayısal veri açısından diğer dillere en fazla sayıda geçen sebzeler olarak; patlıcan (13), pırasa ve bamya (9), kabak ve pancar (8), fasulye ve çükündür (7), karnabit, marul, turp (6)’un kullanıldığı tespit edilmiştir. Sayısal veri açısından diğer dillere en az sayıda geçen sebzeler; Acur, Alabaş, Ali Bey Otu, Hıyar, Berengi, Semizotu (2), domates, patates, sarımsak (3)’tır. Türkçe Verintiler Sözlüğünde toplamda kırk bir (41) meyve türü tespit edilmiştir. Sayısal veri açısından diğer dillere en fazla sayıda geçen meyveler; Limon (13), Bostan (12), Bey armudu (11), Karpuz (10), Vişne (9), Kestane, Kavun, Dut, Armut (8), Hurma, Nar, Şeftali, Kayısı (7); en az sayıda geçenler ise; Akdut (1), Altınbaş (1), Ananas (1), Kuş Üzümü (1), Yamışan (1); Banana (2), Çavuş üzümü (2), Hindistan Cevizi (2), Yeni bahar (2)’dır.

Keywords
Türkçe Verintiler Sözlüğü, Ad, Sebze, Meyve, Bitki