Summary


ARTUKLULAR’IN İKTİSADİ HAYATINA GENEL BAKIŞ
Tarihte el-Cezire olarak isimlendirilen Yukarı Mezopotamya bölgesinde üç farklı beylik kuran Artuklular bu coğrafyayı üç asır refah içinde idare etmişlerdir. Malazgirt savaşından sonra Anadolu’da kurulan beyliklerden biri olan Artuklular, izledikleri yapıcı devlet politikalarıyla bölgede güven ortamı kurmuşlardır. Yönetimi altında bulunan hem Müslüman hem de gayrimüslim halkı adaletle yönetmişlerdir. Ekonomileri, her ortaçağ devleti gibi büyük ölçüde tarım ve ticarete dayanmıştır. Bu durumun bir sonucu olarak izledikleri politikalarıyla tarım ve ticareti geliştirmeye çalışmışlardır. Kara yolu ticaretinin yoğun olarak yapıldığı Ortaçağ’da İpek Yolu üzerinde bulunmaları ekonomilerine büyük ölçüde katkı sağlamıştır. Uluslararası ticaret akışından faydalanmak için yatırımlar yaparak şehirlerini ticaret merkezlerine dönüştürmüşlerdir. Kurdukları çarşı ve pazarlarıyla yabancı tüccarları ülkelerine çekmeyi başarmış ekonomik güçlerini arttırmışlardır. Bunun yanı sıra hem yerli hem de yabancı tüccarlara güvenceler vererek iktisadi hayatı canlı tutmayı başarmışlardır. Ekonomilerinin diğer bir dayanağı olan zirai hayatın sürekliliği için de etkili politikalar yürütmüşlerdir. Bereketli toprakların üzerinde hüküm süren Artuklu beyleri bu durumu iyi değerlendirmişlerdir. Çiftçilerine üretimin artması için gerekli olan yardımları yapmış hatta bazı vergileri kaldırmışlardır. Bu dönemde Artuklu şehirlerinde tahıl, meyve ve sebze üretimi yoğun olarak yapılmıştır. Zirai üretiminde kullanılması için su kanalları ve sarnıçları inşa edilerek çiftçilerin su ihtiyaçları karşılamışlardır. Artuklular hem üzerinde kuruldukları verimli Mezopotamya ovasının hem de izledikleri ekonomik politikalarıyla güçlü bir ekonomiye sahip olmuşlardır.

Keywords
Artuklu, Tarım, İktisat, Ticaret, Mezopotamya