KUBAD-ABAD SARAYI KAZILARINDA BULUNAN ZİYNET EŞYALARI
(JEWELLERY FOUND IN EXCAVATIONS OF KUBAD-ABAD PALACE )

Yazar : Alptekin YAVAŞ    
Türü :
Baskı Yılı : 2013
Sayı : Volume 6 Issue 1
Sayfa : 1543-1566
1523    2675


Özet
Konya-Beyşehir Gölü’nün güneybatı kıyısında, Anamas Dağı eteklerindeki alüvyon ovada, küçük bir kayalık tepe ile bronz çağı höyüğü çevresine yayılan Kubad-Abad, göl kıyısından –hatta göl üzerindeki adalardan- güneyindeki Anamas Dağı eteklerine kadar uzanan geniş sahada, onlarca yapıyı bünyesinde barındıran büyük bir şehir-saray’dır. Anadolu Selçuklu Döneminin en kudretli hükümdarı I.Alâeddin Keykubat’ın 1235 yılı civarında yaptırdığı Kubad-Abad, Ortaçağ Anadolu Türk Döneminin günümüze en iyi durumda ulaşmış saraylarından biridir. Kubad-Abad kazılarında ele geçen seramik, cam alçı, sikke, mühür, metal gibi küçük buluntular, dönemin öne çıkan örnekleri olmalarının dışında, her bir buluntu türünde de çok geniş bir grup repertuarını sahiptir. Bunlar içinde en az bilinenlerden biri de metal buluntulardır. Süs ve ziynet eşyaları sınırlı bilgilere sahip olduğumuz Anadolu Selçuklu Dönemi metal eserleri arasında en fazla yayınlara geçmiş eser grubudur. Ziynet eşyalarının, özellikle altın ve gümüş olanları hem özel koleksiyonların hem de müzelerin kataloglarına seçkin örneklerle yer almışlardır. Bu çalışmaya konu edilen giyim ve süs eşyaları ise bir iki gümüş örneğin dışında çoğunlukla bronz veya demir malzemeden üretilmiştir. Bu çalışmaya konu edilen eserlerin ele geçtiği Konya Beyşehir’deki Kubad-Abad Saray Külliyesi, Ortaçağ-Türk Dönemine ait halen devam eden kazıların en eskilerindendir. Dünya çapında şöhrete sahip çinileriyle tanınan Kubad-Abad Sarayının metal buluntuları çok zengin bir repertuara sahiptir. Bunlar içinde süs ve giyim eşyaları ise sınırlı sayıdadır. Burada, Kubad-Abad Sarayı Kazılarının 1981–2009 yılları arasında sürdürülen çalışmalarında ele geçmiş toplam 29 adet süs ve giyim aksesuarı tanıtılacaktır.

Anahtar Kelimeler
Yüzük, Bilezik, Küpe, Anadolu Selçuklu, Kubad-Abad Sarayı.

Abstract
Kubad-Abad is located on an alluvium plain on the south-western shores of Konya-Beyşehir Lake, at the foot of the Anamas Mountain. It surrounds the Bronze Age mound. It is a large city-palace that stretches from the lake shore – even from the islands in the lake – to the Anamas Mountain and holds tens of constructions. Kubad-Abad, built upon the request of the Mighty Ruler Alaeddin Keykubat the First in 1235, is one of the best preserved palaces of Medieval Anatolian Turkish Period. It possesses a large spectrum of finds, such as ceramic tiles, glass, gypsum items, coins, seals, metal items, which are striking specimens of the period. The least known among these are the metal finds. Ornaments and clothing items attracted a great deal of attention in publications associated with metal productions of Anatolian Seljuk Period upon which our knowledge is fairly limited. Ideal examples of jewelleries particularly made of golden and silver attained a place both in catalogues of museums and special collections. The ornaments and clothing items discussed here in are examples produced from mostly bronze or iron materials with the exception of a few items made productions of silver. The Kubad-Abad Palace social complex (külliye) from which the afore mentioned items were obtained is amongst the oldest but on-going excavations pertaining to the Medieval Turkish Period. The metal findings of Kubad-Abad Palace recognizable with world-embracing ceramics gain a repertory, among which ornaments and clothing items are in a limited number. In this paper, a total of 29 items acquired during the excavations of Kubad-Abad Palace in the period between 1981 and 2009 are introduced.

Keywords
Ring, Bracelet, Earring, Anatolian Seljuk, Kubad-Abad Palace.