ACİL DURUMLARDA AMBULANS ERİŞEBİLİRLİĞİ: ANTAKYA (HATAY) ÖRNEĞİ
(AMBULANCE ACCESSİBİLİTY IN EMERGENCY: A CASE STUDY OF ANTAKYA (HATAY) )

Yazar : Reşat GEÇEN   - İsmail ÖLMEZ  
Türü :
Baskı Yılı : 2018
Sayı : Number: 73
Sayfa : 361-375
89    123


Özet
İnsanoğlunun en temel ihtiyaçlarından biri sağlık hizmetleridir. Acil durumlarda sağlık ihtiyacının hemen karşılanması gerekmektedir. Ambulans ve itfaiye araçlarının fiziki erişimi sağlık hizmetini karşılamak açısından önemlidir. Bu hizmeti veren kurumlar ve sorumlu kişilerin planlamayı etkin ve doğru yapmaları gerekir. Sağlık hizmeti veren kuruluşlarının personel ve teknik yapılarının yanında vakaya fiziksel erişebilirliği de önemlidir. Erişebilirliği etkileyen en temel iki unsur istasyonlarının konumları ve ulaşım ağlarıdır. Ambulans ve itfaiye istasyonlarının sayıları ve konumları erişebilirliğin en hızlı şekilde sağlanması için yeterli ve uygun olmalıdır. Ayrıca ulaşım ağını oluşturan yolların da yeterli ve amaca uygun şekilde yapılmış olması gerekmektedir. Bu çalışmada, Antakya İlçesinde (Hatay) Ambulans Erişebilirliği analiz edilmiştir. Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) kapsamında Ağ Analizleri kullanılarak Ambulansların acil durumlarda ne kadar sürede nerelere ulaşabildiği analiz edilmiştir. Antakya yol verisi ve Ambulansların konumlarını gösteren Acil Sağlık Hizmetleri İstasyonları (ASHİ) CBS ortamına aktarılarak analiz yapılmıştır. 614 km2 alana sahip çalışma sahasında 10 adet ASHİ ve yaklaşık 1500 km ulaşım ağı bulunmaktadır. Analiz sonucunda çalışma alanının % 33’ine erişim sağlanamadığı tespit edilmiştir. % 67’ine ise en geç 25 dakikada ulaşılabilmektedir. Ulaşılabilen alanın % 29’una 5 dakika içinde, % 65’ine 10 dakika içinde, % 90’ına 15 dakika içinde, % 99’una 20 dakika içinde ve tamamına 25 dakika içinde ulaşılabildiği hesaplanmıştır. Çalışmada bu sürenin daha da kısaltılması için öneriler sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler
Acil Sağlık Hizmetleri, Erişebilirlik, CBS, Ağ Analizi, Antakya

Abstract
Health assistance is one of the main necessity of human. The health assistance should be provided immediately in case of emergency. The physical arrivals of ambulance and fire vehicles are important in order to provide the health assistance. The institution and person that responsible of health assistance need to make accurate and efficient plan. Beside the personal and physical situation of institution that responsible of health assistance, physical accessibility of event is also important. Two main factors of accessibility are the location of station and the transportation network. The numbers and locations of ambulance and fire stations should be adequate and suitable in order to provide the accessibility at the earliest. In addition the roads that constituted the transportation network, should have been built adequate and relevant. In this study, the Ambulance accessibility in Antakya district (Hatay) has been analyzed. By using Network Analyses as part of Geographic Information System (GIS), in case of emergency the ambulances have been analyzed of arrival to what places in how much time. The analyses has been conducted by using data consist of transportation network of Antakya and the location of emergency health service stations via GIS. The study area which consists of 614 km2, has 10 emergency health service stations and approximately 1500 km length of transportation network. Result of analysis showed that % 33 of area could not be provided of accessibility. % 67 of area could be arrived at least in 25 minutes. As result it has been computed as the % 29 of this accessible area could be arrived in 5 minutes, % 65 of area could be arrived in 10 minutes, % 90 of area could be arrived in 15 minutes, % 99 of area could be arrived in 20 minutes and whole area could be arrived in at least 25 minutes. In the study several suggestions have been offered in order to reduce this arrival time.

Keywords
Emergency Health Service, Accessibility, GIS, Network Analysis, Antakya