Author :
Abstract
Sözlü kültür ürünlerinden biri olan masallar eğlenme ve hoşça vakit geçirmek için anlatıldığı gibi toplumun ortak değerlerini kuşaktan kuşağa aktarmak için de kullanılmaktadır. Toplumun ortak bilinç ürünü olan masallar, onun değer yargılarını, kültürel kodlarını ve ahlaki yapısını yansıtmaktadır. Olağanüstülüklerle sarılı gerçek dışı anlatılar gibi görünen masallar gerçek dünyada karşılaşılabilecek çoğu olayı işleyerek topluma olması gerektiğinin dışında hareket edilmesi durumunda neler olacağını göstermeye çalışmaktadır. Doğru davranışın ödüllendirildiği, yanlışın ise cezalandırıldığı masallarda iyiler ve iyi davranışlar takdir edilmektedir. Bunda amaç halkın belli bir düzende yaşamasını teşvik ederek aykırı davranışların neticesinin ne olacağını göstermektir. Masallarda toplumun doğru davranışı göstermesi genelde yasaklarla sağlanmıştır. Bu yasaklar kimi zaman yerinden edilme kimi zaman canından olma gibi çeşitlilik göstermektedir. Masallarda ahlaki yasaklar, toplum içerisinde kargaşanın önlenmesi ve huzurun sürekliliği adına konulmakta ve uygulanmaktadır. Masallarda bireylerin yaşamlarını yönlendiren ahlaki yasaklar, geleneksel normlar çerçevesinde işletilmekte ve aksi durumda masal kahramanı çıkılmaz bir yola çıkmakta veya başına umulmaz işler gelmektedir. Bu çalışmada Anadolu masallarında yer alan ahlaki yasaklar bir sınıflandırmaya tabi tutularak verilmeye çalışılmıştır. Sınıflandırma; ailevi yasaklar, dini ve kutsal yasaklar, toplumsal yasaklar, doğa ve gizemle ilgili yasaklar olmak üzere dört başlıktan oluşmaktadır. Çalışmada amaç, ahlaki yasakların masallarda ne gibi bir işleve hizmet ettiğinden hareketle her bir yasak türünün topluma yansımasını ele almaktır.
Keywords
Abstract
Fairy tales, a product of oral culture, are told for entertainment and enjoyment, but they are also used to pass down society's shared values from generation to generation. Fairy tales, products of a society's collective consciousness, reflect its values, cultural codes, and moral structure. Fairy tales, seemingly unrealistic narratives wrapped in supernatural phenomena, attempt to illustrate what would happen if society acted outside of its norms by depicting many real-world events. In fairy tales, where righteous behavior is rewarded and wrongdoing is punished, goodness and good behavior are celebrated. The aim is to encourage a certain order in society and demonstrate the consequences of deviant behavior. In fairy tales, society's righteous behavior is generally enforced through prohibitions. These prohibitions range from displacement to loss of life. Moral prohibitions in fairy tales are established and implemented to prevent chaos and maintain peace within society. The moral prohibitions that guide individuals' lives in fairy tales operate within the framework of traditional norms, and if they fail, the hero of the tale finds himself on a dead end or encounters unforeseen circumstances. This study attempts to categorize the moral prohibitions found in Anatolian fairy tales. The classification consists of four headings: familial prohibitions, religious and sacred prohibitions, social prohibitions, and prohibitions related to nature and mystery. The aim of this study is to examine the impact of each type of prohibition on society, starting with the function that moral prohibitions serve in fairy tales.
