https://jasstudies.com/?mod=sayi_detay&sayi_id=540 The Journal of Academic Social Science Studies tr 2024-08-29 https://jasstudies.com/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=26116 https://jasstudies.com/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=26116 Mehmet Dursun ERDEM Türk dilinin ses yapısını anlamak, sadece yazı dilini incelemekle mümkün değildir. Türk dilinin yerel ağızlarının araştırılması ve incelenmesi anlaşılamayan birçok noktaya ışık tutacaktır. Ağız çalışmaları doğrudan Türk dili için kaynak niteliği taşıyan veriler olmakla beraber, etnoloji, etimoloji, sosyoloji, tarih, folklor gibi birçok bilime de dolaylı olarak katkı sağlamaktadır. Bu makalede Samsun ili Asarcık ilçesi ağzı üzerine yaptığımız çalışmanın ses bilgisi sonuçları yer almaktadır. Çalışmamızda metot olarak dar saha yöntemi seçilmiştir. Çalışma kapsamında Samsun’a bağlı Asarcık ilçesinin belde ve köylerinin tamamına ulaşılıp ayrıntılı derleme yapılmıştır. Makalemizde, Samsun ili Asarcık ilçesi ağzının özellikle fonolojik verileri üzerinde durulmuştur. Ayrıca bu fonolojik veriler Türkiye Türkçesi ağızları ile karşılaştırılmıştır. Türk dilinin yapısını, işleyişini ve özelliklerini anlamak, sadece standartlaşan ve yazı dili özelliğini kazanan resmi dili incelemekle mümkün değildir. Dolayısıyla Türk dilinin yerel ağızlarının araştırılması ve incelenmesi birçok anlaşılamayan noktaya ışık tutmaktadır. Ayrıca ağız çalışmaları doğrudan Türk dili için kaynak niteliği taşıyan veriler olmakla birlikte, bunun yanında etnoloji, etimoloji, sosyoloji, tarih, folklor gibi birçok bilime de dolaylı katkı sağlamaktadır. Çünkü Asarcık etnolojik karışımın yoğun olduğu tarihi bir merkezdir. Buraya yerleşen Türk unsurlarının incelenebilmesi için bölgenin ağız özelliklerinin iyi tespit edilmesi gerekmektedir. Asarcık ağzının incelenmesi ile ortaya çıkacak veriler, tarihî bilgilerin gerçekliğinin sorgulanmasını sağlayacaktır. Bu makalede Asarcık ağzı üzerine yapılan çalışmanın sonuçları ortaya konulmuştur. Çalışma kapsamında Asarcık merkez ve köylerinin tamamına ulaşılıp derlemeler yapılmıştır. Metot olarak dar saha yöntemi benimsenmiş olup, kayıtların elden geldiğince ayrıntılı bir şekilde yapılmasına özen gösterilmiştir. Makalede, Asarcık ağzının özellikle fonolojik verileri üzerinde durulmuştur. Ayrıca bu fonolojik verilerin çevre ağızlar ve Türkiye Türkçesi ağızları ile karşılaştırılması yapılıp; fonolojik anlamda diğer ağızlarla Asarcık ağzının birleşen yönleri ve farklılaşan varyasyonları ortaya konulmuştur. 2024-08-29 https://jasstudies.com/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=26058 https://jasstudies.com/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=26058 Canan SEVİNÇ Bu çalışmada, 1923-1938 yılları arasını kapsayan erken Cumhuriyet dönemi Türk romanındaki yozlaşma teması, siyasî, sosyal ve ahlâkî bir sorunsal olarak ele alınacaktır. Bu bağlamda; Birinci Dünya Savaşı ile Mütareke dönemlerinin yozlaşmış kesimlerini eleştiri konusu yapan yazarlar, aynı tema çerçevesinde Cumhuriyet’in ilk yıllarına da değinirler. Büyük bir savaştan henüz çıkmış olmanın, art arda gelen atılımlarla yeni bir düzen kurmanın heyecanını, dinamizmini zamanla yitiren bürokrat çevreler, giderek yozlaşmış bir hayatın içine sürüklenirken açtıkları yolda geniş halk yığınlarına da örnek teşkil ederler. Denilebilir ki her üç dönemde de siyasî yapıdaki eksen kaymaları, sosyal yapıya, oradan da bireylerin ahlâk anlayışlarına doğrudan tesir etmektedir. Zaniyeler, Gizli El, Cephe Gerisi, Sözde Kızlar, Biz İnsanlar, Sodom ve Gomore, Yaban, Ateşten Gömlek, Yarım Adam, Üç İstanbul, Eski Hastalık, Ankara, Yalnız Dönüyorum, Ayaşlı ve Kiracıları, Roman, Çıplaklar; yozlaşma konusunu bu çerçevede tartışan romanlardır. Bahsi geçen romanlarda, toplumda ve bireylerde gözlemlenen yozlaşma, İstanbul - Anadolu tezadı çerçevesinde ele alınmıştır. Buna göre; yazarların, siyaseten ve ahlâken yozlaşmış İstanbul’un karşısına bir ideal olarak Anadolu’yu koydukları görülür. 2024-08-29 https://jasstudies.com/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=26059 https://jasstudies.com/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=26059 Emel KOŞAR Yol, toplumu ve tabiatı daha iyi tanıtma vasıtasıdır. Faruk Nafiz Çamlıbel, halk şairlerinin yolundan giderek eserlerinde Anadolu manzaralarını ve insanlarını tasvir eder. Onun şiirlerinde “yol” bazen hayatı, bazen de yaşadığı coğrafyanın olumsuz koşullarını yansıtan bir ayna işlevini görür. 2024-08-29 https://jasstudies.com/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=26060 https://jasstudies.com/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=26060 Emrah ÇETİN Kültür, bir milletin ortak yaşam tarzıdır. Kültürün en önemli unsurları; gelenek, görenek ve inançlardır. Her milletin sahip olduğu gelenek, görenek ve inançların sosyal yaşama yansıyan yüzü ise bayramlardır. Milletler, tarihsel süreç içerisinde yaşanılan önemli olayları anmak, örf ve adetlerini yaşatmak ve dini inançlarını yerine getirmek itibariyle özel günler yaşar. İşte Nevruz da Türk dünyası için tarih boyunca yaşatılan bu özel günlerden biridir. Türk dünyasının milli bayramıdır. Türklerin Nevruz gelenekleri, Orta Asya-Selçuklu-Osmanlı-Cumhuriyet çizgisinde ele alınırsa süreklilik gösterir. Bugün Büyük Selçuklu Devleti’nin tarihî sınırları içinde bulunan Türkiye, İran, Afganistan, Pakistan, Türkmenistan, Tacikistan, Kırgızistan, Azerbaycan ve Kazakistan’da Nevruz Bayramı aynı coşku ile kutlanmaya devam etmektedir. Bu yönüyle Türk dünyasında binlerce yıldan beri yaşayan bu gelenek, Türklerin ortak kültür mirasıdır. Türklerin ailesine, örf ve adetlerine, geleneklerine ve devletlerine olan sadakatleri “Nevruz” u bugünlere taşımıştır. 2024-08-29 https://jasstudies.com/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=26061 https://jasstudies.com/?mod=makale_tr_ozet&makale_id=26061 Fatma ŞENYÜZ Harezm Türkçesi Türk dilinin Karahanlı Türkçesinden Çağatay Türkçesine bir geçiş dönemi olması açısından önem taşır. Harezm Türkçesinin önemli eserlerinden olan Nehcü’l-Feradis, XIV. yüzyılda, Türk yazı dilinin üç değişik coğrafî bölgede gelişmeye başladığı alanda, geniş söz dağarcığı ile yazılan ve döneminin dil özelliklerini oldukça iyi yansıtan hacimli bir eserdir. Bu çalışmada Nehcü’l-Feradis’in söz varlığında yer alan terzilik terimleriyle ilgili dil malzemesi tür ve anlam açısından ele alınmaya çalışılmıştır. Eserde geçen kelimeler, kelimenin anlamından hareket ederek, terzinin doğrudan yaptığı eylem, terzinin bu eylemleri gerçekleştirmekte kullandığı araç ve malzeme, terzinin ortaya koyduğu nesne olup olmamasına göre seçildi. Kelimeler önce sözcük türlerine göre tasnif edildikten sonra kendi içinde çeşitli sınıflandırmalara tabi tutuldu. Son olarak metinde geçen terzilik terimlerinin anlam özellikleri ve günümüz Türkiye Türkçesindeki kullanımları açıklanmaya çalışılmıştır. 2024-08-29