FİLİSTİN SORUNU VE İLK ARAP-YAHUDİ ÇATIŞMALARININ TÜRK BASININDAKİ YANKILARI (1929-1939)
THE PHALESTINE PROBLEM AND REFLECTION OF THE FIRST ARAB-JEW CONFLICTS ON TURKISH PRESS (1929-1939)

Author : Celil BOZKURT
Number of pages : 265-295

Summary

ÖZET Birinci Dünya Savaşı’nı galibi İtilaf Devletleri, sömürge düzenlerini “Manda Sistemi” altında devam ettirmiş, bu doğrultuda Osmanlı Devleti’nden ayrılan Arap topraklarını manda altına alarak emperyalist bir politika takip etmiştir. İslam Dünyası için kutsal bir toprak kabul edilen Filistin, savaş sonrası İngiltere mandasına verilmiş ve 1948 yılına kadar manda altında kalmıştır. Filistin, Osmanlı idaresinde bulunduğu zamanlarda sakin ve huzurlu bir yaşam sürmüş, burada bulunan Arap, Yahudi ve Hıristiyan unsurlar barış içinde yaşamıştır. Birinci Dünya Savaşı’nın ardından Filistin’de kurulan İngiliz mandasıyla birlikte Arap-Yahudi çatışmaları başlamış ve Filistin Sorunu’nun büyüyerek günümüze kadar gelmesine sebep olmuştur. Türk basını, ilk Arap-Yahudi çatışmalarının başladığı 1920’lerden itibaren Filistin’e ilgi duymuş ve burada cereyan eden olayları düzenli olarak okuyucularına aktarmıştır. Basın, Filistin’le ilgili haberleri genelde Avrupa menşeli olarak verirken, kimi gazeteler Kudüs ve Kahire gibi şehirlerde bulunan kendi muhabirleriyle olayları yerinde izlemiş ve okuyucularını bilgilendirmiştir. Gazetelerin ve köşe yazarlarının Filistin Sorunu’na mesafeli yaklaştığı ve Arap-Yahudi çatışmalarında taraf olmaktan kaçındığı görülmüştür. Türkiye Cumhuriyeti, iki dünya savaşı arasında Filistin Sorunu’na karşı tarafsız bir politika uygulamış ve Filistin’de meydana gelen Arap-Yahudi çatışmalarını İngiltere’nin bir iç sorunu olarak görmüştür. Filistin Sorunu’nun 1947 yılında Birleşmiş Milletlere gelmesine kadar Türkiye’nin Filistin politikası oluşmamıştır. Bunda, Türkiye Cumhuriyeti’nin dış ilişkilerde uyguladığı tarafsızlık ve Birinci Dünya Savaşı’nda patlak veren Arap ayaklanmasının Türk kamuoyunda meydana getirdiği hayal kırıklığı belirleyici olmuştur.

Keywords

Filistin Sorunu, Arap-Yahudi Çatışması, Siyonizm, Balfour Deklarasyonu, Hacı Emin el-Hüseyni

Read:506

Download: 259