BOSNA HERSEK SİYASİ COĞRAFYASINDA GEÇMİŞTEN GÜNÜMÜZE KIYI SINIRINDAKİ DEĞİŞİMLER VE DENİZE ÇIKIŞ SORUNU
COASTAL BORDER CHANGES AND THE ISSUE OF ACCESS TO THE SEA IN POLITICAL GEOGRAPHY OF BOSNIA AND HERZEGOVINA FROM PAST TO PRESENT

Author : Bekir Yüksel HOŞ
Number of pages : 721-741

Summary

Eski haritalarda Bosna Hersek topraklarının denize doğru iki çıkış koridoru mevcuttur; Bunlardan birisi güneybatıda Neum şehri-Klek yarımadası iken ve diğeri ise güneydoğudaki Sutorina Vadisi’dir. Ortaçağdaki Bosna Krallığı’ndan 1947’ye eski Sosyalist Yugoslavya Federasyonu, federatif sınırlarını teşkil edene dek, bu sınırlarda herhangi bir büyük boyutlu ciddi değişim olmamıştır. 500 yıldan daha fazla süredir bu iki kıyı, daima Bosna Hersek toprak bütünlüğü içerisinde kalmıştır. II.Dünya savaşından itibaren Avrupa kıtasında siyasi güçlerin ve bölgesel dengelerin şiddetli bir şekilde değişirken aynı zamanda Bosna Hersek çevresinde de bir çok şey değişmiştir. En çok da sınırları bu tür bir değişimden etkilenmiştir ve bu söz konusu değişim, gelecekteki ciddi sonuçları getirecek bir değişimdir. Pek tabii ki sınırlar siyasi coğrafyanın vazgeçilmez bir öğesidir. Konu “Sınırlar” olduğunda, günümüzde Bosna Hersek içerisinde ve çevresinde bir çok sınır söz konusudur. Bu sınırlar, beşeri coğrafyanın kalitesini ve istikrarını değiştirdiği gibi sakinlerinin kaderini ve vatanlarında hayatta kalma mücadelelerini etkileyen sınırlardır. Ve bu sınırlar bir çok kereler siyasi uzlaşmazlıkların da sebebi ya da anahtar faktörü durumundadır. Günümüzde Bosna Hersek, Adriyatik’te mümkün bir müstakbel ticari liman olabilecek iki kıyısından birinden (Sutorina) yoksun bırakılmış durumdadır. Şu anda bu kıyı, hali hazırda Karadağ kontrolü altındadır. Diğer kıyıda ise hem Fiziki coğrafya ve hem de Siyasi coğrafya unsurlarından kaynaklanan büyük bir sınırlılık söz konusudur. Çünkü bu saha ne bir tesirli deniz limanına sahiptir ne de büyük kısmı Hırvatistan’a ait olan sık konumlanışlı adalar, körfezler, koylar, burunlar zincirinden oluşan Dalmaçya kıyı tipi, Adriyatik denizine doğru serbest bir çıkış sağlamamaktadır. Böylece Bosna Hersek, mevcut kıyılarını kendi ticari amaç ve işlevleri (ithalat ve ihracat) kullanabilecek ve ihtiyaçlarını sağlayabilecek durumda değildir. Bu çalışmada, Bosna Hersek’in kıyı problemlerine ve bunun sahadaki sonuçlarına işaret edilmiş ve bu siyasi kördüğüme yönelik bazı çözüm önerileri verilmiştir.

Keywords

Bosna Hersek, Kıyı, Neum, Sutorina, Siyasi Coğrafya, Jeopolitik.

Read:377

Download: 107