ISSN:2148-4163

UŞAK İLİ AKTAŞ KÖYÜ CAMİİ


Uşak ilinin merkez köylerinden biri olan Aktaş Köyü, kent merkezinin yaklaşık 18 km kuzeybatısındadır. Aktaş Köyü’nde geç Osmanlı, erken Cumhuriyet dönemlerine tarihlenen bir cami, dört çeşme ve bir çamaşırhane bulunmaktadır. 1893-94 yılında inşa edilen Aktaş Camii’nde enine dikdörtgen planlı harim ahşap konstrüksiyonlu bir tavan ile örtülüdür. Tavanın merkezine bağdadi bir kubbe yerleştirilmiştir. Minare harimin kuzeybatı köşesindedir. Aktaş Camii kesme, kabayonu, moloz taş cinsleri ile tuğla malzeme ile inşa edilmiştir. Cami, Marsilya tipi kiremit kaplı kırma bir çatı ile örtülüdür. Son cemaat yerinin dekoratif dilimli kemerleri ile duvar yüzeyleri, harimin duvarları ve örtüsü bitkisel, geometrik ve yazı karakterli kalemişi süslemelerle bezenmiştir. Aktaş Köyü Camii, bağdadi ahşap kubbeli örtüsü ve Batı Anadolu camilerinde sıklıkla görülen kalemişi süslemeleri ile Anadolu Türk sanatında Batılılaşma dönemi olarak adlandırılan dönemin kırsal mimarideki tipik bir örneğidir. Özellikle kırsal mimari yapılarından biri olmasına rağmen Aktaş Camii, Batı Anadolu’da sevilerek uygulanan ahşap tavanlı bağdadi kubbeli örtü sistemi, plan kurgusu, mimari detayları, zengin Geç Osmanlı dönemi kalemişi süsleme repertuarı ile birlikte hem Uşak örneklerini hem de bölgesel özellikleri devam ettirdiği için özel örneklerden biridir. Bu plan şeklinin ve süsleme anlayışının kırsal mimaride de devam etmesi aynı usta ve sanatçı grubunun bölge özelliklerini hemen her şehre ve kırsala da taşıdığını, ya da bezeme üslubunun bu usta grupları ya da atölyeler arayıcılığıyla yayıldığını akla getirmektedir. Usta ve sanatçılar hakkında yeterli isim ve belgenin olmaması bölgede yapılacak daha detaylı araştırmalarla netlik kazanacaktır. Uşak kent merkezi ve köylerindeki uygulanan plan şeması ve süsleme kentin ve bölgenin o dönemki mimari ve süsleme anlayışını göstermesi bakımından dikkat çekicidir. Tanıtmaya çalıştığımız özellikleri ile Aktaş Camii, Anadolu Türk sanatında Batılılaşma dönemi olarak adlandırılan dönemin güzel bir örneğidir.


Keywords


Osmanlı Dönemi, Uşak, Aktaş Köyü, Cami, Harim, Duvar Resmi, Süsleme

Author: Türkan ACAR
Number of pages: 361-380
DOI: http://dx.doi.org/10.9761/JASSS8014
Full text:
The Journal of Academic Social Science Studies
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.