ISSN:2148-4163

DELHİ HÜMAYUN TÜRBESİNİN BAHÇESİNDE VE ÇEVRESİNDE YER ALAN BAĞIMSIZ YAPILAR


Hindistan’a Timurlular olarak gelen Babürlüler, Babür Şah tarafından 1526-1530 yılları arasında kurulmuş önemli bir Türk devletidir. Mughal ya da Timurlular olarak ifade edilen Babürlü devleti XVII. yüzyıl itibariyle o güne kadar Hindistan’da kurulmuş en büyük ve merkezi devlettir. Babür Şah ve oğlu Hümayun Şah dönemleri, farklı bir coğrafyada yeni kurulmuş olmanın verdiği acemilik ve orada birçok etnik gruba hakimiyet sağlamanın zorlu mücadeleleri ile geçmiş, devletin erken dönemini kapsaması nedeniyle çok fazla imar faaliyeti gerçekleştirilememiştir. Bu dönemde yapıldığı bilinen az sayıdaki eserlerin birçoğu da ne yazık ki günümüze ulaşamamıştır. Hümayun Şah’tan sonra tahta geçen oğlu Ekber Şah döneminde ise birçok alanda olduğu gibi özellikle mimaride önemli gelişmeler yaşanmıştır. Ekber Şah dönemi ile birlikte anıtsal ölçekli yapılar Orta Asya gelenekleri yanında, Hint ve İslam mimarisinin sentezi altında Babürlü Dönemi mimarisinin genel özellikleri ortaya çıkmaya başlamıştır. Daha sonraki Babürlü hükümdarları olan Cihangir ve Şah Cihan dönemlerinde de mimari alanda birçok eser ortaya konulmuş, Babürlüler bu dönemde dünya mirasına önemli eserler kazandırmışlardır. Devletin son hükümdarı olan Evrengzib döneminde ise küçük çaplı da olsa önemli eserler verilmeye çalışılmış ancak bu tarihten sonra Babürlüler ne yazık ki tekrar eski ihtişam ve güçlerine kavuşamamışlardır. Araştırma konumuzu oluşturan Hümayun Türbe bahçesi ve çevresinde yer alan yapılar Hümayun Şah döneminde ve sonrasında inşa edilmiş XVI. ve XVII. yüzyıllara tarihlenen ağırlıklı olarak türbe ve cami yapı gruplarından oluşmaktadır. Türbenin bulunduğu bahçe girişinin kuzey batısında Halime Türbesi ve bahçesi, güney batısında İsa Han Türbesi ve Camisi, devamında Arap Sarayı, Afsarvala Türbesi ve Camisi yer almaktadır. Bu yapıların devamındaki bahçe kapısından Hümayun Türbesi’nin yer aldığı çarbağ düzenine sahip bahçeye girilmektedir. Bahçenin merkezinde Hümayun’un iki katlı türbesi bulunmaktadır. Türbeyi içine alan bahçenin kuzey kenar ortasında hamam, doğu kenar ortasında Baradari denilen yazlık köşk, güney kenar ortasında ise bahçenin giriş kapısı bulunmaktadır. Hümayun Türbesinin bahçesinin güneydoğusunda ise Berber Türbesi yer almaktadır. Hümayun Türbesi’nin bahçesi içerisinde ve çevresinde yer alan her bir yapı Babürlüler’in erken dönemine ait önemli mimari örneklerini içermektedir. Bu çalışmada yukarıda adı geçen yapıların mimari özellikleri hakkında bilgiler verilecek, daha önce ülkemizde çalışılmamış olan bu konunun önemli bir bölümü aydınlatılmaya çalışılacaktır.


Keywords


Hindistan, Babürlüler, Mimari, Hümayun Türbe Bahçesi, Cami

Author: Fadime ÖZLER
Number of pages: 203-219
DOI: http://dx.doi.org/10.29228/JASSS.36850
Full text:
The Journal of Academic Social Science Studies
E-Mail Subscription

By subscribing to E-Newsletter, you can get the latest news to your e-mail.